Tarihçi, tarih eğitimcisi, öğretmen ve öğrenci görüşlerine göre Osmanlı Klasik Dönem tarihi öğretiminin problemleri ve çözüm önerileri

Tarihçi, tarih eğitimcisi, öğretmen ve öğrenci görüşlerine göre Osmanlı (Klasik Dönem) tarihi öğretiminin problemleri ve çözüm önerileri isimli bu araştırmada, tarih öğretimi sürecinin paydaşları olan 11 tarihçi, 6 tarih eğitimcisi akademisyen, 10 tarih öğretmeni ve 24 onuncu sınıf öğrencisi ile görüşülmüştür. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden birisi olan fenomenoloji (olgubilim) çalışma deseni kullanılmıştır. Uzman görüşü dâhilinde geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu ile gerçekleşen görüşmeler, 2016-2017 ve 2017-2018 eğitim-öğretim yıllarında gerçekleştirilmiştir. Görüşlemeler sonrasında elde edilen veriler doküman analizi ile incelenmiştir. Görüşme verileri, alt problemler ile uyumlu şekilde sınıflandırılmış, kodlamalar gerçekleştirilmiş, 11 tema olarak bulgularda sunulmuştur. Araştırmanın amacı, Osmanlı Klasik Dönemi tarihine ilişkin tarih öğretiminde karşılaşılan sorunları tespit etmek ve çözüm önerileri olduğu için araştırmanın kavramsal çerçevesinde Osmanlı tarihinin tarihyazımı ve tarih öğretimiyle ilgili alanyazını Cumhuriyet dönemi boyunca incelenmiştir. Bu kapsamda farklı dünya görüşlerine Osmanlı tarihyazımı incelenmiş, Osmanlı Klasik Döneminin sınırları literatürden hareketle sunulmuştur. Cumhuriyet dönemi boyunca, Osmanlı tarihi ile Osmanlı Klasik Dönemi tarihinin, tarih dersi öğretim programları ve tarih ders kitapları çerçevesinde anlatımı ve değişimi sunulmuştur. Araştırmada elde edilen bulgulara göre, Türkiye'de çağdaş tarih öğretimi şartları çerçevesinde var olan sorunların Osmanlı Klasik Dönemi öğretimine de yansıdığı bulgusuna ulaşılmıştır. Osmanlı Klasik Dönemi hakkında tarihçi, tarih eğitimcisi, tarih öğretmeni ve öğrencilerin birbirinden farklı tanımlamalar, zaman dilimleri kullandığı bulgusuna ulaşılmıştır. Sosyal Bilimler, Anadolu, Anadolu İmam- Hatip, Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi gibi farklı lise türlerinde okuyan öğrencilerin Osmanlı Klasik Dönem Tarihi öğretimine, Milli Eğitim Bakanlığının tekil politikalarına rağmen farklı baktığı ortaya çıkmıştır. Görüşmecilere göre tarih dersi öğretim programı ve ders kitaplarının Osmanlı Klasik Dönem Tarihi öğrenme- öğretme sürecinde yetersiz olduğu, tarihe ideolojik bakışın var olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Alana özgü öğretim yöntemlerinin tarih öğretmenleri tarafından yeterince bilinmediği ve benimsenmediği bulgusuna da ulaşılmıştır. Osmanlı Klasik Dönem tarihi öğretiminde, resmi öğretim kaynakları dışında popüler kültür, sözlü kültür, gibi informel veri kaynaklarının var olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Osmanlı Klasik Dönem tarihi öğretimi hakkında öğrenci merkezli, tarih öğretiminin paydaşlarının katkı vereceği bütüncül ve kapsamlı yeni öğretim modellerine ihtiyaç duyulduğu tespiti yapılmıştır.