Tasavvufta kuş benzetmesi

Bu çalışmada İslam kültüründe ve tasavvufta kuşların rol oynadığı hikâye ve benzetmeler üzerine çalışılmıştır. Konu hakkında tasavvuf ve tefsir kaynakları incelenmiş ve bu bağlamda yapılan çalışmalarla desteklenmiştir. Araştırmalar esnasında kuşlara olan ilginin çok eskiye dayandığı ve onlara birtakım manevî özellikler atfedildiği tespit edilmiştir. Bu noktada Kur'ân kıssalarında kuşların bulunmasının sûfilere ilham kaynağı olduğu anlaşılmıştır. İncelemeler sırasında, tasavvufun İslam ışığında bünyesine aldığı konuları sembolik ve metaforik bir yöntemle analiz ettiği görülmüştür. Kuşlara dair hikâye ve teşbihler araştırıldığında kaynaklarda önemli bir yere sahip olduğu, adına müstakil eserler yazıldığı belirlenmiştir. Çalışmamızda; tasavvuf kaynaklarında adı geçen kuşlar incelenerek hangi manevî özelliği temsil ettiği açıklanmıştır. Ayrıca eserlerde bazı konular kuşlarla somutlaştırıldığı için müstakil başlıklar olarak ele alınmıştır. Peygamberlere verilen mucizelerde kuşların rolü tespit edilip sûfilerin bakışı ile ifade edilmeye çalışılmıştır. Tasavvufun ana konusu olan seyr u sülûkün, kuşların yapmış olduğu sembolik bir yolculuk ile anlatıldığı Mantıku't-Tayr'dan yararlanarak önemli bahisler üzerinde durulmuştur. Son olarak, kuşların zikredildiği âyetlerin tefsiri çeşitli eserlerle açıklanmıştır.