Taşıyıcı sistemi beton dolgulu kompozit kolon ve çelik kirişlerden oluşan bir binanın tasarımı ve zaman tanım alanında doğrusal olmayan analizi

Yapıların deprem anındaki davranışının gerçeğe yakın bir şekilde incelenip anlaşılması, yapıların güvenliği için oldukça önemlidir. Bu yüzden çeşitli hesap yöntemleri geliştirilmiştir. Deprem davranışının gerçeğe yakın bir şekilde incelenebilmesine olanak sağlayan yapı deprem performans analizi günümüzde sıklıkla kullanılmaktadır. Yapının performans analizi ile değerlendirilmesi için öncelikle yapının doğrusal hesap yöntemi ile analizi, daha sonra ise doğrusal olmayan hesap yöntemi ile analizi yapılmaktadır. Tez çalışması kapsamında taşıyıcı sistemi beton dolgulu kompozit kolonlar ile çelik kirişlerden oluşan, süneklik düzeyi yüksek moment aktaran çerçeveli bir binanın tasarımı ve zaman tanım alanında doğrusal olmayan analizleri gerçekleştirilmiştir. Depreme dayanıklı yapı tasarımında en önemli amaç; tasarlanan binaların hedeflenen performans düzeyine uygun olarak göçmesinin önlenmesi veya kalıcı hasar almasının önüne geçilmesidir. Yapıların bu amaç doğrultusunda tasarlanabilmesi için ülkeler tarafından inşaat mühendislerine yol gösterici nitelikte olan yönetmelikler yayınlanmaktadır. Binanın taşıyıcı sistemini oluşturan elemanlar, Çelik Yapıların Tasarım, Hesap ve Yapım Esasları Yönetmeliği ve Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018 esas alınarak boyutlandırılmıştır. Bina taşıyıcı sisteminin deprem performansı, zaman tanım alanında doğrusal olmayan analizler yapılarak incelenmiştir. Bu analizler sonunda kirişlerde oluşan plastik mafsalların dönme miktarları ile kolonların şekildeğiştirme durumları değerlendirilerek bina taşıyıcı sisteminin hasar durumu değerlendirilmiştir. Zaman tanım alanında doğrusal olmayan analizler, Computers and Structures Inc. tarafından üretilen ETABS ve Pasific Earthquake Engineering Research Center tarafından üretilen OpenSees bilgisayar yazılımları kullanılarak gerçekleştirilmiş ve elde edilen sonuçlar birbirleri ile karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde model binanın yapısal özelliklerine ve güncel yönetmeliklere göre boyutlandırma hesaplarına yer verilmektedir. Doğrusal olamyan analize temel oluşturmak için, boyutlandırma aşaması bu bölümde yapılmaktadır. İkinci bölüm, bina taşıyıcı sisteminin deprem performansına yönelik genel esaslar ile zaman tanım alanında doğrusal olmayan analiz esaslarından oluşmaktadır. Bu bölümde elde edilen sonuçlarla yapının davranışı anlaşılmaya çalışılmıştır. İki farklı program arasındaki yaklaşım farklılıkları incelenmiştir. Üçüncü bölüm ise, analizler sonunda elde edilen sonuçların değerlendirilmesini kapsamaktadır.