Tavşanlarda deneysel sinir hasarının iyileşmesi üzerinde trombositten zengin fibrin'in etkisi

Bu çalışma sinir hasarlarının tedavisinde otojen trombositten zengin fibrin'in (TZF) etkisinin araştırılması amacıyla yapıldı. Çalışmada 28 adet 5-6 aylık erkek Yeni Zelanda tavşanı kullanıldı. Tavşanlar rastgele kontrol ve tedavi grubu olmak üzere iki ana gruba ayrıldı. Tedavi grubundaki tavşanlardan operasyondan önce 8 ml kan alınıp 400 g'de 10 dakika santrifüj işlemi yapılarak TZF hazırlandı. Genel anestezi altında ön bacağın medial yüzü üzerinde articulatio humeri ekleminin distalinden articulatio cubiti ekleminin distaline kadar deri ensizyonu yapıldı. Fasialar kesilip, kaslar ekarte edilerek pleksus brachialis'in kök kısmı ortaya çıkarıldı. Tüm tavşanlarda n. radialis ve n. ulnaris'e anevrizma klempleri ile 90 saniyelik bir basınç uygulanarak sinir hasarı oluşturuldu. Kontrol grubunda anevrizma klempleri çıkartıldıktan sonra herhangi bir işlem yapılmadan operasyon bölgesi kapatıldı. Tedavi (TZF) grubundaki tavşanlarda ise anevrizma klempleri çıkarıldıktan sonra hasarlı sinir bölgeleri operasyondan hemen önce hazırlanmış olan otojen TZF ile örtüldü. Operasyon bölgesi rutin cerrahi kurallara uygun şekilde kapatıldı. Postoperatif olarak 14 tavşan 30 gün, 14 tavşan ise 60 gün boyunca takip edildi. Tavşanlar haftalık olarak klinik muayeneye tabii tutuldu. Hayvanlarda, ayağın çekilmesine verilen tepki, derin ağrı duyusuna verilen tepki ve kavrama hareketlerinden oluşan klinik muayene bulgularına bakıldı. Operasyondan önce, operasyondan hemen sonra, 30. ve 60. günlerde elektromiyografi uygulaması yapıldı. Her bir gruptan 7'şer adet tavşan 30. günde, kalan 7'şer adet tavşan ise 60. günde sakrifiye edildi. Histopatolojik kontroller için hasar oluşturulan sinir dokuyla beraber proksimal ve distalindeki sağlam sinir dokusu da alındı. Tüm gruplarda gözlenen değişimler klinik, elektromiyografik ve mikroskobik olarak incelendikten sonra elde edilen verilerin istatistiksel değerlendirmeleri gerçekleştirildi. Klinik bulgularda; TZF grupları ile kontrol grupları arasında anlamlı farklılık gözlendi. EMG bulgularında; ilk amplitüd/son amplitüd değerlerinin karşılaştırılması yapıldığında referans değerlerinde anlamlı bir farklılık bulunmazken, 30 günlük gruplar (kontrol/TZF) ve 60 günlük gruplarda (kontrol/TZF) anlamlı farklılık tespit edildi. Histopatolojik bulgularda; kontrol gruplarına göre, TZF gruplarında dejeneratif değişikliklere daha az rastlanırken rejeneratif değişikliklere daha fazla rastlandı. Klinik, EMG ve histopatolojik bulgular deneysel sinir hasarlarında TZF'nin iyileşmeye olumlu katkısını göstermektedir (p<0.05). Sonuç olarak; TZF'nin doku uyumlu oluşu, enflamasyonu ve enfeksiyonu baskılaması, vaskülarizasyonu ve iyileşmeyi hızlandırması özellikleri nedeniyle sinir hasarlarının onarımında kullanılabileceği kanaatine varıldı.