Tıbbi atıkların doğru toplanması ve sağlık çalışanlarının bu konudaki bilgi düzeylerinin ölçülmesi

Amaç: Bu araştırmanın amacı, Antalya ili Muratpaşa ilçesine bağlı ASM'lerinde çalışan sağlık personellerinin, tıbbi atıklarla ilgili bilinç düzeylerini ortaya koymak ve önerilerde bulunmaktır. Bu sayede sağlık tesislerinde atıkların kaynağında ayrıştırma kültürü oluşturulması ve atık minimizasyonunun sağlanmasına ve yaralanmaların/enfeksiyon bulaşma riskinin en aza indirilmesine katkıda bulunmak esastır. Yöntem: Araştırmamız, sağlık çalışanlarının "Tıbbi Atık" ile ilgili bilgi düzeylerinin belirlenmesine yönelik, anket metodu ile kesitsel ve tanımlayıcı bir araştırma olarak planlanmıştır. Bulgular: Muratpaşa ilçesine bağlı 26 ASM'de, ''Tıbbi Atık'' ile ilgili anket formları, toplam 102 sağlık personeline uygulanmıştır. Araştırmamız; doktorlar (n=45), ebe-hemşireler (n=39), hizmetliler vb. (n=18) sağlık görevlilerini kapsamaktadır. Katılımcıların bilgi düzeylerine yönelik sorulan sorulara, %95,10'u tıbbi atıkların ayrı toplanması gerektiğini, %37,25'inin tıbbi atıkla ilgili eğitim aldığını cevaplamıştır. Sağlık çalışanları, %49,01'i tıbbi atık yönetmeliği hakkında bilgili olduğunu, %54,90'ı birimde atık yönetimi ile ilgili talimatın olduğunu, %62,74'ü kurumda atık birim sorumlusu olduğunu, %59,82'si atıkların ayrı renk poşetli kovalara atıldığını, %71,57'si kurumda atık geri dönüşümü uygulandığını, %55,87'si evsel atıkların konulduğu poşet renginin siyah olduğunu ve %68,62'si tıbbi atıkların konulduğu torbanın renginin kırmızı olduğunu doğru bilmiştir. Katılımcılar, %63,72'si kesici-delici aletler ayrı kutularda toplanır doğru yanıtını, %57,83'ü etkin denetim sorununun var olduğunu belirtmiştir. Değerlendirmede tüm sorulara verilen doğru cevapların toplam puanı, 150 olarak hesaplanmıştır. "Tbbi atık bilinç düzeyleri", doktorların; ortalama puanı 112,29±38,48, ebe-hemşirelerin; 99,87±48,55, hizmetliler vb.; 77,56±44,03 olup, 1'ci ve 3'cü gruplar arasında anlamlı bir fark mevcuttur; (F=4,129, p=0,019). (p<0,05)'tir. Sonuç: Çalışanların, tıbbi atıklarla ilgili yeterli eğitim almadıkları, atık yönetimi sorunları yaşadıkları, sağlık tesislerinde, kaynağında atık ayrıştırma işleminin tam olarak yapılamadığı ve atıkların atık kutularına atılırken dikkat etmeleri gereken hususlar hakkında bilgi eksikliklerinin olduğu anlaşılmıştır. Demografik özelliklerin (yaş, meslek, eğitim alma, çalışma süresi, vb.), tıbbi atıklarla ilgili bilgi düzeylerini etkilediği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Aile Sağlığı Merkezi, Tıbbi Atık, Tıbbi Atık Yönetimi, Tbbi Atık Bilinci.