TBM tunnel excavation induced settlements and correlation with actual site measurements

Marmaray projesi Asya ile Avrupa'yı boğazın 60 m altından batırma tüp ile birbirine bağlayan 76.3 km'lik modern hızlı demiryolu taşımacılık sistemidir. Projenin amacı yolcu kapasitesini iki yönde saatte 150.000 yolcuya çıkarmak, toplam yolculuk süresini 185 dakikadan yaklaşık yarısına azaltmaktır. Marmaray projesinde 1 adet Toprak Basıncı Dengeleme (EPB) ve dört adet Bulamaç tipi Tünel Açma Makinesi (TBM) kullanılmıştır. Tünel açımı nedeniyle kaynaklanan yüzey oturmaları altyapılara, yollara, temellere ve binalara zarar vererek günlük hayatı etkilemektedir. Bu nedenle, hassas oturma analizi yaparak yapısal çevreyi korumak için gerekli önlemleri önceden planlamak gerekmektedir. Tünel kaynaklı oturmayı tahmin etmek mühendislik açısından önemli bir konu olmaktadır. Oturmaya sebep olan bir çok neden varolmakla beraber, iki ana grupta toplamak mümkündür. Bunlardan birincisi zemin suyu kaybı nedeniyle çökmesi, ikincisi ise zemin kaybı nedeniyle olan oturmadır. Literatürde, tünel kaynaklı oturmaların tahmininde üç ana metod kullanılmatadır. Bunlar, ampirik metod, analitik çözümler ve nümerik metodlardır. Bu üç yöntem de yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Şehir tünelciliğinde, özellikle zayıf yapısal çevrede, tahmin edilen oturmanın hassasiyeti önem arz etmektedir. Kompleks ve karışık yapının bulunduğu zeminlerde parametrelerin çeşitliliği oturma analizini karmaşıklaştırmaktadır. Şartların iyi modelize edilmesi ile nümerik hesaplamalarda diğer yöntemlere nazaran daha hassas ve gerçekleşen ile daha uyumlu sonuçlar elde edilmektedir.