Tedarik zincirinde oryantasyonun risk ve belirsizlik üzerindeki etkisi: Erzurum'daki süt ve süt ürünleri tedarik zinciri üyeleri üzerinde bir uygulama

Bir tedarik zincirinin sağlıklı ve verimli olarak işleyebilmesi için tedarik zincirinde risk ve belirsizlik oluşturan unsurların tespiti ve risk ve belirsizliği azaltmada etkili olan yöntem ve araçların belirlenmesi büyük önem taşımaktadır. Genel anlamda risk, nedensel olaylar için negatif sonuçların oluşma potansiyelidir. Risk ile yakından ilgili olan kavramlardan biri belirsizliktir. Literatürde ve günlük hayatta risk ve belirsizlik aynı anlama gelecek şekilde kullanılsa da risk ve belirsizlik arasında bazı farklar mevcuttur. Öncelikle risk belirsizliğin bir çıktısıdır. Ayrıca risk genellikle ölçülebilir bir kavramken belirsizlik ölçülemez. Belirsizlik nicel değilken risk niceldir ve nicel bir ölçüme yatkındır. Son olarak karar verici ne olacağından emin olamamakla birlikte sıra dışı bir durumun farkında ise risk, bu sıra dışı durumun farkında bile değilse belirsizlik söz konusudur. Tedarik zinciri riski ise; tehlike, hasar, kayıp, yaralanma ya da bunlar gibi istenmeyen sonuçların meydana gelme ihtimalidir. Tedarik zinciri oryantasyonu, örgütte gerekli olan tedarik zinciri ve davranışsal ilkelerin stratejik olarak nasıl yönetilmesi gerektiğine açıklık getirmeye yardımcı olan ortak değer ve inanç sistemidir. Bu araştırmanın amacı tedarik zinciri oryantasyonunun süt ve süt ürünleri tedarik zincirindeki risk ve belirsizlik üzerindeki etkisini belirlemektir. Araştırmada ayrıca süt ve süt ürünleri tedarik zinciri üyelerinden olan üretici, mandıracı ve perakendecinin tedarik zinciri oryantasyonu ile tedarik zincirindeki risk ve belirsizliğe yönelik algı farklılıklarını tespit etmek amaçlanmıştır. Araştırmanın kapsamını Erzurum'daki süt tedarik zincirinde faaliyet gösteren üreticiler, mandıracılar ve perakendeciler oluşturmuştur. Araştırma sonucunda tedarik zinciri üyelerinden perakendeciler ve mandıracılar tedarik zincirindeki risk algılarının düşük olduğu tespit edilmişken, üreticilerin risk algısı perakendeciye ve mandıracıya göre daha yüksektir. Tedarik zinciri oryantasyonunun varlığı ve olması gerektiği konusunda üretici, perakendeci ve mandıracılar olumlu kanaate sahiptirler. Ayrıca tedarik zinciri üyeleri arasında oryantasyon ile risk ve belirsizlik açısından anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Son olarak süt ve süt ürünleri tedarik zincirinde üyeler arasındaki oryantasyonun risk ve belirsizliği negatif yönde etkilediği belirlenmiştir.