Tekerlekli bir askeri taşıt için otomatik yangın söndürme ve infilak bastırma sistemi tasarımı

Bu tezde Otomatik Yangın Söndürme ve İnfilak Bastırma Sistemi'nin bir askeri taşıt için tasarımı anlatılmıştır. Tez içeriğinde bu tip bir askeri taşıt için ne tip gereksinimler olduğu ve bunun tasarıma nasıl etkiler yarattığı irdelenmiş ve sistem mimarisi ortaya konulmuştur. Daha sonra da detaylı olarak sistem elemanlarının teknik özellikleri anlatılmıştır. Bu sistemin tasarımında en önemli kriter süre olarak değerlendirilebilir. Süre olarak ortaya konan 250 milisaniye gereksinimi personelin çıkabilecek bir yangına maruz kaldığı hallerde derisinde geri dönüşü olmayacak şekilde bir yanık olmasını önleyebilecek süredir. Ayrıca bu tip sistemlerde kullanılmaya başlanan FM200 kimyasal ajanı yangını söndürme konusunda etkin bir çözüm olarak yer alırken aynı zamanda personelin korunmasını ve zarar görmemesini sağlamaktadır. Mimari ortaya çıkmadan önce taşıtta birbirinden bağımsız kaç bölme olduğu ve bu bölmelerin içeriğinin ne olduğu tespit edildikten sonar hacme ve içindeki ekipmana göre optik alev dedektörü ve söndürücü ekipmana karar verilir. Sistem 2 ana gruba ayrılarak tasarlanır: Algılayıcılar ve Söndürücüler Askeri bir taşıt olduğu için Savaş ve Barış durumu olarak adlandırılan 2 farklı moda göre tasarım yapılmıştır. Savaş modunda tek bir optik alev dedektörünün dahi yangını tespit etmesi sistemin aktif olmasına ve yangını söndürmek için tüpleri aktif etmesine yeterli olurken, Barış modunda bir yangını en az 2 alev dedektörünün görmüş olması gerekmektedir. Bu tip bir sistemde yanlış alarma sebep olabilecek kaynakların sistemi istemsiz bir şekilde aktif edebilme ihtimali bulunmaktadır ancak sistemde kullanılan optik alev dedektörleri yanlış alarm konusunda sorunsuz bir çalışma ortamı sunmaktadır. Otomatik Yangın Söndürme ve İnfilak Bastırma Sistemi personelin ve taşıtın bekası için kritik öneme sahip bir sistem olmasından ötürü tasarlandıktan sonra taşıt üzerinde bu sistemin doğrulanması gerekmektedir. Tezde bu tip doğrulama işlemlerinin nasıl yapılması gerektiği tasarlanan sistem üzerinden tarif edilmiştir. Tasarlanan sistemde motor bölmesinde tespit sistemi olarak optik alev dedektörlerinin kullanılmasına ve bu bölme için etkin bir yangın söndürme performansı için 5 optik alev dedektörünün yeterli olacağına karar verilmiştir. Söndürücü ajanın ise toplam 10 farklı noktadan dağıtıcı nozullar ile ilgili noktalara püskürtülmesine karar verilmiştir. Motor bölmesi için 2 tüpün kullanıldığı bir yapı kurulmuş, bu yapı ile söndürme için tüplerden bir tanesi yetersiz kaldığı durumda ikinci tüpün de ateşlenerek sönmeyen yangını söndürme ihitmali ciddi oranda artırılmıştır. Personel bölmesinde ise nozulların kullanılmasının yerleşim açısından sorun yaratıyor olmasından ötürü yangın söndürme tüplerinin alt kısımlarına konumlandırılan deflektörler ile söndürücü ajanın direkt olarak yangın söndürme tüpü üzerinden dağıtılması sağlanmıştır. Personel bölmesinde toplam 3 adet yangın söndürme tüpü ve 5 adet optik alev dedektörü kullanılarak bu hacimde maksimum etkinlikte bir çözüm bulunmuştur. Daha fazla alev dedektörü ve tüp kullanılması halinde daha iyi bir korunma sağlanacak olmasına rağmen maliyetler efektif olmayan sonuçlara doğru ilerleyecektir.