Tercüme-i Mezâminü'l-Emsâl (vr. 126-253) (İnceleme – metin)

Hâmid Efendi'nin Tercüme-i Mezâminü'l-Emsâl'i, Arap edebiyatının önde gelen müelliflerinden biri olan Meydânî'nin Mecmaʿu'l-Emsâl adlı eserini Türkçeye aktarmak için kaleme alınmış bir metindir. Eser, 19. yüzyıl içerisinde bu alanda yapılmış çalışmalar arasında ilk sıralarda gelir. Hâmid Efendi, Mecmaʿu'l-Emsâl'in içinde bulunan atasözlerini incelerken, atasözlerinde geçen kelimelerin lügat anlamlarını vermiş, gramer özelliklerine değinmiş, ayrıca açıklamalarını misallerle kuvvetlendirmiştir. Çalışmanın 1-125. Varaklar arası daha önce Ahmet Farac tarafından 2013 yılında yüksek lisans tezi olarak hazırlanmıştır. Biz de 126-253. Varaklar arasını yüksek lisans tezi olarak hazırladık. Tezimizin ilk kısmında "Arap Edebiyatında Atasözleri, Hâmid Efendi ve Tercüme-i Mezâminü'l-Emsâl" hakkında bilgi verilmiştir. Daha sonra Tercüme-i Mezâminü'l-Emsâl, transkribe edilerek Latin alfabesine aktarılmıştır. Tezimizin inceleme kısmında eserde yer alan atasözlerinin nerelerden geldiği ortaya çıkarılmaya çalışılmış, hemen akabinde ise eserdeki bütün atasözleri sıralanarak Türkçe tercümeleri yapılmıştır. Bu çalışmayla atasözü çalışmalarına kaynak oluşturma amacı güdülerek ele alınan metin etraflı bir şekilde incelemeye tabi tutulmuştur.