Tip 2 diyabetes mellituslu hastalarda submandibular ve parotis tükürük bezlerinin ultrasonografik görüntülerinin fraktal analizi

Diyabetes mellitus (DM), "insülin etkisindeki ve salgılanmasındaki ya da her ikisindeki kusurlardan köken alan hiperglisemi ile seyreden bir metabolik hastalık grubu" olarak tanımlanmaktadır. Tükürük bezleri endokrin hastalıklar gibi çeşitli sistemik durumlardan veya bozukluklardan etkilenir. Uzun süreli DM, glandüler hipofonksiyona, ağız kuruluğuna ve asiner atrofi ve yağ infiltrasyonuna neden olabilir. Bu çalışmanın amacı Tip 2 DM teşhisi olan hasta grubu ve sağlıklı kontrol grubu arasındaki parotis ve submandibular tükürük bezlerinin ultrasonografik görüntülerinin, fraktal analiz ile değerlendirilerek yaş, cinsiyet, VKİ, glukoz düzeyi ve HbA1c ilişkisine göre prospektif olarak incelemektir. Çalışmaya Gaziantep Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Anabilim Dalı'na çeşitli nedenlerle başvuran, 18 yaş ve üzeri, 80 Tip 2 DM'li çalışma grubu ve 80 sağlıklı kişiden oluşan kontrol grubu dahil edilmiştir. Hasta ve kontrol grupları arasında; sol sm-Ort. FB, sol smFB-2, sol lpFB-3, SmFB-2 ve ORT.SM-FB değerleri arasında istatistiksel anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0,05). Cinsiyetlere göre sağ smFB-2, sağ lpFB-3, sol tpFB-3, lPFB-3 değerlerinde; yaşa göre sol lpFB-1 ve sol smFB-2 değerlerinde; VKİ'ye göre ORT.SM-FB, SmFB-2 ve sol smFB2 değerlerinde anlamlı farklılık gözlenmiştir (p<0,05). HbA1c' ye göre ORT.SM-FB, SmFB-3, sağ smFB-3, tpFB-2, lpFB-1 ve sol smFB-3, tpFB-1, tpFB-3 değerlerinde istatistiksel anlamlı korelasyon saptanmıştır (p<0,05). Sonuçta; USG incelemelerinde hasta grubunun tükürük bezlerinde FB'lerde azalma izlenmiştir. Bu değişikliğin aynı zamanda diyabetik hastalarda cinsiyet, yaş, VKİ ve HbA1c ile ilişkili olduğu saptanmıştır. Sistemik hastalıkların tükürük bezlerinde meydana getirdikleri değişikliklerin anlaşılabilmesi için bez USG görüntülerinin fraktal analiz ile değerlendirilmesi önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Diyabetes Mellitus, Fraktal analiz, Parotis bezi, Submandibular bez, Ultrasonograf