Tip 2 diyabetli bireylerde kişilik özelliklerinin hastalığı kabul düzeyleri ve metabolik hedefler üzerine etkisinin incelenmesi

Bu araştırma; tip 2 diyabet tanısı olan bireylerde kişilik özelliklerinin, hastalığı kabul düzeyleri ve metabolik hedefler üzerine etkisinin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı, analitik-kesitsel tipte yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Endokrinoloji Bilim Dalı Diyabet Polikliniğine kayıtlı Tip 2 Diyabet tanısı almış bireyler oluşturmuştur. Araştırma örneklemini, en az 6 aydır Tip 2 diyabeti olan, iletişim problemi olmayan ve araştırmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden 300 tip 2 diyabetli birey oluşturmuştur. Araştırma verileri, bire bir görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Veri toplamada Bireysel Tanıtım Formu, Metabolik Sonuçlar Listesi, Beş Faktör Kişilik Ölçeği ve Hastalığı Kabul Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde tanımlayıcı veriler için sayı-yüzde değerleri, Kruskal Wallis ve Mann Whitney-U testi, çoklu regresyon analizinde Ki Kare testi kullanılmıştır. Araştırmaya katılan diyabetli bireylerin dışadönüklük alt değişkeninin puan ortalaması 25,93±8,11; duygusal dengesizlik alt değişkeninin puan ortalaması 27,18±6,78; geçimlilik alt değişkeninin puan ortalaması 40,21±4,18; sorumluluk alt değişkeninin puan ortalaması 31,90±6,41; açıklık alt değişkeninin puan ortalaması ise 33,16±7,75 olduğu saptanmıştır. Duygusal dengesizliğin hastalığı kabulü olumsuz yönde, sorumluluğun ise olumlu yönde etkilediği ortaya konmuştur. "Hastalığı Kabul Ölçeği" puan ortalaması 27,72±7,74 bulunmuştur. Bireylerin açlık glisemi puan ortalaması 136,50±47,99; tokluk glisemi puan ortalaması 185,68±67,99; HbA1c puan ortalaması 7,49±1,83 olduğu saptanmıştır. Çalışmamızda tip 2 diyabetli bireylerde farklı kişilik özellikleri, farklı hastalığı kabul düzeylerine ulaştırmıştır. Tip 2 diyabetli bireylerde farklı kişilik özelliklerinin farklı metabolik hedeflere ulaştırıp ulaştırmadığına yönelik sadece duygusal dengesizlik ile sistolik kan basıncı düzeyleri arasında pozitif yönde korelasyon vardır. Diğer hedefler için kesin bir şey söyleyebilmek için araştırma örnekleminin genişletilmesi gerekmektedir. Anahtar Kelimeler; Tip 2 diyabet; kişilik özellikleri; hastalığı kabul; metabolik hedefler.