Tip 2 diyabetli hastaların protein tüketimi ve fiziksek aktivite düzeylerinin sarkopeni ile ilişkisinin belirlenmesi

Giriş: Sarkopeni, kas gücünde ve kas kütlesinde azalma ile karakterize olup fonksiyonel kapasitede ciddi düzeyde bozulmaya neden olabilmektedir. Yaşlanma ile beraber görülen sarkopeni, primer olarak sınıflandırılırken, başka sebeplere bağlı gelişen sarkopeni sekonder sarkopeni olarak adlandırılmaktadır. Tip 2 diyabet sarkopeniye sebep olabilen sekonder sebeplerden biridir. Özellikle kontrolsüz diyabetin, inflamatuvar sitokin salınımında artış, dengesiz beslenme, fiziksel inaktivite, obezite, nöropati ve vasküler komplikasyonlar gibi patogenetik mekanizmalar aracılığı ile sarkopeniye neden olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmada tip 2 diyabet tanısı ile izlenen hastalara sarkopeni taraması yapılarak sarkopeni durumunun hastaların beslenme özellikleri, fiziksel aktivite düzeyi, yaşam kalitesi, diyabet komplikasyonları ve glisemik kontrol parametreleri ile olan ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Metod: Çalışmaya İstanbul Tıp fakültesi Diyabet polikliniğinde izlenen 174'ü kadın, 75'i erkek olmak üzere toplam 249 tip 2 diyabetli hasta dahil edilmiştir. Tüm hastalar sarkopeni açısından SARC-F ölçeği ile değerlendirilip hepsinin antropometrik ölçümleri, kas gücü ölçümleri, kas kütlesi ölçümleri yapılmıştır. Biyokimyasal parametreleri dosya kayıtlarından elde edilen hastalara yaşam kalitesini, kırılganlık ve malnütrisyon riskini, fiziksel aktivite düzeyini ve günlük aktivitelerde bağımlılık düzeyini değerlendirmek üzere belirli ölçekler uygulanmış ve hepsinden 24 saatlik besin tüketim kaydı alınmıştır. Bulgular:Çalışmada SARC-F ölçek puanı ≥ 4 olan katılımcılar sarkopenik olarak değerlendirilmiş ve 77 hasta sarkopenik hasta grubunu oluşturmuştur.Sarkopenik hasta grubunda kadın oranı, yaş ortalaması, ortalama HbA1c değeri ve diyabet komplikasyon sıklığı ile diyabet süresi sarkopenisi olmayan hastalara göre anlamlı düzeyde daha yüksek saptanmıştır (p<0.05). Sarkopenisi olan hastaların oturarak geçirdikleri süre daha fazla iken fiziksel aktivite düzeyleri, yaşam kalitesi, düşme oranı, günlük enerji ve protein alımı anlamlı düzeyde daha düşük bulunmuştur(p<0.05). Sonuç: Çalışmada kontrolsüz seyreden uzun süreli diyabet, fiziksel inaktivite ve dengesiz beslenme sarkopeni gelişimi açısından önemli risk faktörleri olarak saptanmıştır. Diyabetik hastalarda sarkopeni, yaşam kalitesini, bireylerin günlük aktivitelerinde başkasına bağımlılık ve kırılganlık durumunu, düşme riskini olumsuz etkilemektedir. Komplikasyonları gelişmiş diyabetlilerde sarkopeni görülme olasılığı daha yüksektir. SARC-F ölçeği sarkopeni riski yüksek hastaları belirlemede etkin bir yöntem olarak kullanılabilir. Anahtar Kelimeler: tip2 diyabet, sarkopeni, kırılganlık, yaşam kalitesi, fiziksel aktivite, malnütrisyon, total enerji alımı, protein miktarı, protein oranı.