Tip 2 diyabetli ve prediyabetli bireylerde ağırlık döngüsü ile anormal yeme davranışlarının kardiyometabolik riskler ve duygu durumu üzerine etkisi

Bu çalışma, diyabet kliniğine başvuran bireylerde, ağırlık döngüsü ve anormal yeme davranışlarının kardiyometabolik risk faktörleri ve duygu durumları üzerine etkisini saptamak amacıyla yürütülmüştür. Kesitsel tipte planlanan bu araştırmaya, Ağustos 2021-Şubat 2022 tarihleri arasında Bitlis Tatvan Devlet Hastanesi diyabet kliniğine dahiliye hekimi tarafından yönlendirilen Tip 2 diyabet ve prediyabet tanısı almış 100 birey katılmıştır. Bireylerin demografik özellikleri, biyokimyasal bulguları ve kan basınçları, ağırlık döngüsü ve duygu durumları, anormal yeme davranışları anket formuyla sorgulanmış, antropometrik ölçümleri araştırmacı tarafından alınmıştır. Son 10 yıl içerisinde bir ya da iki kez 5 kg ve üzerinde ağırlık kaybedip geri ağırlık artışı yaşayanlar; hafif ağırlık döngüsüne girenler, ikiden daha fazla sayıda 5 kg ve üzerinde ağırlık kaybedip geri ağırlık artışı yaşayanlar ciddi ağırlık döngüsüne girenler ve 5 kg ve üzeri ağırlık kaybedip ağırlık artışı yaşamayanlar ağırlık döngüsüne girmeyenler olarak sınıflandırılmıştır. Bireylerin fiziksel aktivite düzeylerini saptamak için Uluslararası Fiziksel Aktivite Kısa Formu, gece yeme durumlarını saptamak için Gece Yeme Anketi, duygusal yeme durumlarını saptamak için Duygusal Yeme Ölçeği, yeme davranışlarında meydana gelen değişiklikleri saptamak için Aşırı Besin İsteği (ABİS) Ölçeği kullanılmıştır. Bireylerin duygu durumları da Beck Depresyon Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Bireylerin günlük enerji ve besin ögesi alımlarını belirlemek için 24 saatlik Besin Tüketim Kaydı kullanılmıştır. Tip 2 diyabetli bireylerin %44'ünün hayatlarında en az bir defa hafif veya ciddi ağırlık döngüsüne girdiği, Tip 2 diyabetli bireylerin %24'ünün, prediyabetli bireylerin %14'ünün ciddi ağırlık döngüsüne girdiği saptanmıştır. Tip 2 diyabetli bireylerin %80'inde, prediyabetli bireylerin ise %52'sinde metabolik sendrom saptanmış olup Tip 2 diyabetli bireylerin duygusal yeme ölçeği puan ortalaması 8.4±4.66, prediyabetlilerin duygusal yeme ölçeği puan ortalamaları 8.8±4.91 olarak saptanmıştır (p>0.05). Tip 2 diyabetli bireylerin ABİS ölçek puan ortalamaları 92.9±37.15, prediyabetli bireylerin ise 103.1±31.46 olarak saptanmıştır. Tip 2 diyabetli ve prediyabetli bireylerin gece yeme, duygusal yeme ve ABİS ölçek puanları arasında istatistiksel olarak önemli bir fark saptanmamıştır (p>0.05). Tip 2 diyabetli bireylerin Beck Depresyon Ölçeği puan ortalamaları 20.4±8.28, prediyabetli bireylerin 17.6±7.55 olarak bulunmuştur (p>0.05). Sonuç olarak, ağırlık döngüsü ve anormal yeme davranışları kardiyometabolik risk ve duygu durumu ile ilişkili olabilir, bu nedenle beslenme danışmanlığı alan Tip 2 diyabetli ve prediyabetli bireylerin anormal yeme davranışları ile ağırlık döngüsü ve duygu durumları sorgulanarak beslenme tedavileri düzenlenebilir ve bireylerin yaşam kaliteleri arttırılarak daha etkili bir tedavi uygulanabilir.