Tiyatronun tarihi hadiselerde propaganda unsuru olarak kullanılması (Girit meselesi, Trablusgarp ve Balkan Savaşları örneği)

Hedef aldığı kitle üzerindeki düşünsel ve davranışsal değişiklikleri istenilen yöne çekmeyi amaç edinen propaganda, birçok sanat dalını araç olarak kullanma yetkinliğine sahiptir. Bu anlamda propagandanın diğer sanat dallarından faydalandığı kadar tiyatroyu da araç olarak kullandığı söylenebilir. Tiyatronun da en az diğer sanat dallarında olduğu gibi kitleler üzerindeki etkisi yadsınamaz. Nitekim tiyatro, her dönemde topluma yakın olması, toplumların vicdanına hitap etmesi bakımından önemlidir. Ayrıca tiyatro seyircisinin okuma yazma bilme ihtiyacı dahi yoktur. Bu nedenle her kesimden seyirci tiyatrolarda verilen mesajları alarak kanıksayabilir. Bu etkiler, propagandanın tiyatronun çalışma sahası içerisine girmesini kaçınılmaz hale getirmiştir. Epik anlamdaki tiyatrolarda bu geniş seyirci kitlelerinin ikna edilmesinde önemli rol oynamıştır. Milletlerin tarihinde savaşlar önemli bir yere sahiptir. Bu açıdan değerlendirmek gerekirse Türk tarihinde de savaşlar, en önemli hadiseler arasında sayılmalıdır. Savaş beraberinde getirdiği yıkım, sınır değişiklikleri, siyasi ve ekonomik bunalımların yanında edebi sahada da savaş edebiyatının ortaya çıkmasına zemin oluşturmuştur. Çalışmamız, kökleri daha erken döneme tarihlense de Girit Meselesi, Trablusgarp ve Balkan Savaşları esnasında söz konusu hadiselerin tiyatroya yansımasını ve bu yönüyle tiyatronun bir propaganda aygıtı haline getirilmesini incelemek maksadıyla hazırlanmıştır. Girit Meselesi, Trablusgarp ve Balkan Savaşları Osmanlı topraklarının kaybıyla birlikte ciddi mahiyet insan kaybına zemin oluştururken, toplumsal desteğin sağlanabilmesi için tiyatro bir propaganda aracı olarak nasıl kullanıldı sorusunun cevabı, döneme ait tiyatro eserlerinin metinleri üzerinden çözümlenmeye çalışılmıştır.