Tıkınırcasına yeme bozukluğu olan ve olmayan eksojen obeziteli ergenlerde yürütücü işlevlerin ve dürtüselliğin değerlendirilmesi

ÖZET Amaç: Çalışmamızda, TYB tanılı eksojen obezitesi olan ve TYB tanısı olmadan eksojen obezitesi olan ergenlerde yürütücü işlevler ve dürtüsellik açısından değerlendirilmesi, yürütücü işlevlerde bozukluk olup olmadığının saptanması, dürtüsellikte artışın olup olmadığının saptanması ve bu özelliklerin birbirleri ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. Ek olarak, hastalık grupları sağlıklı kontrollerle de karşılaştırılmıştır. Obezite ve TYB'nin ayrı ayrı ele alınmasının her iki hastalığın yürütücü işlevler ve dürtüselliğin bileşenleri açısından farklılıkların değerlendirilmesini sağlayacağı ve bunun da hastalıkların etyolojisi, klinik gidişi ve uygun tedavisi ile ilgili katkıda bulunacağı düşünülmüştür. Yöntem: Çalışmaya Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Bilim Dalı Polikliniği'nde ayaktan izlenen 13-18 yaşlar arası DSM-5 'e göre Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu tanısı alan obez (VKİ persentili yaş ve cinsiyete göre >95) 15 ergen ile Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu tanısı almayan obez (VKİ persentili yaş ve cinsiyete göre >95) 14 ergen ve yaş,cinsiyet açısından hasta grubuna benzeyen, obez olmayan (VKİ persentili yaş ve cinsiyete göre <85) ve DSM-5 tanı kriterlerine göre herhangi bir psikiyatrik hastalık tanısı olmayan 28 gönüllü ergen çalışmaya alınmıştır. Çalışmaya alınan çocukların sosyodemografik özellikleri kaydedildi. Çalışmaya katılan ergenlere tanısal bir psikiyatrik görüşme olan Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi-Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli (ÇDŞG-ŞY) uygulanmıştır. Tüm gruplara Wisconsin Kart Eşleme Testi (WKET), Stroop Testi, Barratt Dürtüsellik Ölçeği-10 (BDÖ), Yeme Tutumu Testi ve WISC_R ve WAIS zeka testleri uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmamızda kontrol grubundaki babaların lise ve üzeri eğitim alma oranları olgu grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. TYB olmayan obez grubunda kontrol grubuna göre ailede daha fazla kronik tıbbi hastalığa sahip olduğu bulunmuştur. Olgu grubunun anlamlı olarak daha fazla düzenli spor yaptığı bulunmuştur. Stroop Testinde kontrol grubunda bölüm-1, bölüm-2 ve bölüm-4 süreleri istatistiki açıdan anlamlı olarak daha kısa bulunmuştur. Yürütücü işlevlerin ölçüldüğü Wisconsin Kart Eşleştirme Testi ve BDÖ-10 testinde gruplar arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır. Sonuç: Kontrol grubuna göre obezitesi olan TYB tanısı olan ve olmayan gruplar Stroop testinde daha düşük performans göstermelerine karşın WKET'de gruplar arasında bir fark saptanmamıştır. TYB tanısı olan ve olmayan obez ergenlerde yürütücü işlevlerin bir kısmında bozulma olmasına karşın yaygın bir bozulmanın olmadığı, ancak bu konuda daha fazla çalışma yapılması gerektiği düşünülmüştür. Anahtar Kelimeler: Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu, obezite, yürütücü işlevler, dürtüsellik