Tokat ilinden elde edilen rizobakterilerin domates bakteriyel kanser ve solgunluk hastalığı üzerine etkisinin belirlenmesi

Bu çalışma, Tokat ili domates üretim alanlarında domatesin toprak rizosfer bölgesinden elde edilen, fosforu çözme ve azotu indirgeme yetenekleri yüksek olan rizobakterilerin domates bakteriyel kanser ve solgunluk hastalık etmeni Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis [(Smith) Davis ve ark.] üzerine olan etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada 12 adet rizobakteri izolatı kullanılmıştır. Yapılan in vitro çalışmada, rizobakteri izolatları Cmm üzerinde %13.16-88.44 arasında değişen oranlarda antagonistik etki göstermiştir. In vitro çalışmalar sonucu patojen bakteri üzerinde yüksek etkiye sahip olan rizobakteri izolatlarından seçim yapılmış, rizobakteri izolatları ile saksı çalışması ve tohum uygulamaları yürütülmüştür. Saksı çalışmalarında ilk denemede Pseudomonas koreensis (R-8) uygulaması hastalığı %52.78 oranında, ikinci denemede P. koreensis+P. thivervalensis (R-9+R-8) uygulaması %44.56 oranında engellemiştir. Patojenin uygulanmadığı sadece rizobakteri izolatlarının uygulandığı denemede ise rizobakteri izolatlarının bitki gelişimi üzerinde olumlu bir etkisinin olmadığı belirlenmiştir. Cmm ile bulaşık tohumlarda rizobakteri izolatları ilk denemede hastalık etmenini %60.97-82.92 oranında, ikinci denemede ise %51.51-78.78 oranında baskılamıştır. Patojenin uygulanmadığı sadece rizobakteri izolatlarının uygulandığı tohumlardan gelişen fidelerde de rizobakteri izolatlarının sadece kök uzunluğunda artış sağladıkları görülmüştür. Yapılan bu çalışma sonucu saksı denemeleri ve tohum uygulamalarında Cmm üzerinde en yüksek etkiye sahip olan rizobakteri izolatları ile tarla denemelerinin yürütülmesi gerekmektedir.