Tonus kazasında nüfus (H. 1257-1262 M. 1842-1846)

Osmanlı Devletinde, kuruluştan XVI. yüzyılın sonuna kadar çeşitli aralıklarla nüfus ve arazi tahrirleri yapıldığı görülmektedir. 19. yy a gelindiğinde yeniçeri ocağının kaldırılması ve yerine kurulan ordunun asker ihtiyacını karşılamak maksadı ile yeni nüfus sayımına ihtiyaç duyulmuştur. Bu amaçla yapılan nüfus sayımları ile Osmanlı Devletinde yaşayan erkek nüfus tespit edilmiştir. 19.yy'da yapılan bu sayımlar sonucu Nüfus Defteri adı ile arşivde yer alan nüfus kayıtları, son yıllarda aile tarihi ve şehir tarihi konularına karşı insanların artan ilgisi düşünüldüğünde, yerel tarih çalışmaları açısından oldukça önemlidir. Çalışmamız Günümüz Sivas ili Altınyayla ve Ulaş ilçelerinin tarihî köklerine ışık tutacak istatistikî ve tarihî veriler sunmaktadır. Bu verilerin dışında, bölgedeki halkın birçoğunun kullandığı soy isimlerinin köklerini aydınlatacak, ailelerin köklerini ortaya koyacak bir soy defteri olma özelliği de taşımaktadır. Bu çalışmada 1842-1846 yılları, Tonus Kazasına ait olan ve Başbakanlık Osmanlı Arşiv'inde bulunan Nfs.d 2473, Nfs.d 2474, Nfs.d 2475, Nfs.d 2476, Nfs.d 2477, Nfs.d 3834, Nfs.d 7276 ve Nfs.d 7289 koduyla kayıtlı defterlerin nüfus yapısı incelenmiştir. Defterdeki Müslim ve gayrimüslim nüfusa ait bilgiler günümüz Türkçesine çevrilmiş ve elde edilen verilerin daha iyi yorumlanması için tablo ve grafiklerle bölgenin nüfus miktarı, idarî yapısı ekonomik ve sosyal yapısı ortaya konmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Demografi, Tonus, Altınyayla, Ulaş, Nüfus