Topikal nanoemülsiyon formülasyonlarının geliştirilmesi ve in vitro değerlendirilmesi

Amaç: Cilt kanseri (melanoma) tedavisine yönelik daidzein (DZ) içeren topikal nanoemülsiyon (NE) ve nanoemulsiyon bazlı jel (NEJ) formülasyonları hazırlanmış ve in vitro karakterizasyon çalışmaları (morfolojik inceleme, damlacık boyutu, zeta potansiyel, salım çalışması, stabilite çalışması, viskozite ve pH ölçümleri) gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, formülasyonların melanoma (SK-MEL 30/An1) ve normal dermal fibroblast (PCS-201-012) hücre hatlarında sitotoksik etkilerinin değerlendirilmesi amacıyla hücre kültürü çalışması gerçekleştirilmiştir. Materyal ve Metot: DZ'nin miktar tayini için HPLC tayin yöntemi geliştirilmiş ve validasyonu gerçekleştirilmiştir. Yağ fazı olarak etil oleat (%10), DMSO (%5), sürfaktan olarak Tween 80 (%10) ve Lipoid S100 (%5) ve ultra saf su kullanılarak kaba emülsiyon hazırlanmış ve daha sonra bu kaba emülsiyon yüksek basınçlı homojenizatörden geçirilerek (2 devir) boş ve DZ içeren nanoemülsiyon formülasyonları (B-NE ve DZ-NE) hazırlanmıştır. Bunun dışında, jelleştirme ajanı olarak %1 Protasan™ UP G 213 kullanılarak nanoemülsiyon bazlı jel formülasyonları (B-NEJ ve DZ-NEJ) geliştirilmiştir. Ayrıca, boş ve daidzein içeren klasik emülsiyon formülasyonları (B-KE, D-KE) da hazırlanmıştır. Tüm formülasyonların damlacık büyüklüğü, büyüklük dağılımı, zeta potansiyel, viskozite ve pH değerleri belirlenmiştir. Stabilite (4 C ve 25 C'de) ve in vitro salım (%5 SDS içeren PBS pH 7.4'de) çalışmaları gerçekleştirilmiştir. MTT yöntemi kullanılarak formülasyonların insan melanoma ve normal fibroblast hücre hatlarında sitotoksik etkileri incelenmiştir. Bulgular: Damlacık büyüklüğü ve zeta potansiyel değerleri, B-NE ve DZ-NE için sırasıyla 151.12±2.70 ve 149.80±3.52 nm (p>0.05) ve -22.57±0.78 ve -19.32±1.06 mV (p<0.05); B-NEJ ve DZ-NEJ için 191.48±5.26 ve 200.25±11.09 (p>0.05) ve 18.67±0.59 ve 19.35±0.66 mV (p>0.05); B-KE ve DZ-KE için 2.830±0.011 ve 4.420±0.017 μm (p<0.05) ve -15.50±0.75 ve -14.67±0.43 mV (p<0.05) olarak tespit edilmiştir. Protasan™ UP G 213 varlığında B-NEJ ve DZ-NEJ için pozitif zeta potansiyel değerleri elde edilmiş ve NE formülasyonları ile karşılaştırıldığında önemli bir viskozite artışı sağlanmıştır. Hazırlanan formülasyonların cilt ile uyumlu pH değerlerine (pH 4.53-5.54) sahip olduğu saptanmıştır. En küçük damlacık büyüklüğüne sahip DZ-NE formülasyonundan daha yüksek miktarda DZ salımı gerçekleşmiştir. Stabilite çalışması süresince (90 gün) NE ve NEJ formülasyonlarının damlacık büyüklüklerinin nano-aralıkta kaldığı ve mutlak zeta potansiyel değerlerinin ise yaklaşık 20-40 mV olduğu tespit edilmiştir. Tüm formülasyonlar, melanoma hücre hattına karşı saf DZ'nin sitotoksik etkisini korumuştur. Diğer taraftan, saf DZ'nin ve tüm formülasyonların normal fibroblast hücreleri üzerinde sitotoksik etki göstermediği de tespit edilmiştir. DZ içeren NE ve NEJ formülasyonları başarılı bir şekilde hazırlanmıştır. DZ'nin topikal olarak uygulanması ve cilt kanseri tedavisi için hazırlanan NE ve NEJ formülasyonları faydalı taşıyıcı sistemler olabilir. Anahtar Kelimeler: Cilt kanseri, daidzein, fibroblast hücre hattı, melanoma hücre hattı, nanoemülsiyon, nanoemülsiyon-bazlı jel, stabilite