Toplu taşımacılıkta verimlilik yönetimi: İETT hatlarının diğer toplu taşıma türleriyle entegrasyonu üzerine bir araştırma

İstanbul ili, 2500 yılı aşan bir tarihe sahip ve iki kıta üzerinde kurulu tek şehirdir. Bu özellik ulaşım sistemini doğrudan etkilemektedir. Deniz ve karaların kucaklaştığı bu stratejik bölgede kuruluşunu takiben önemli bir ticaret merkezi olmuştur. Tarihsel süreçte liman köyleri günümüzde ana yolların denize ulaştığı kavşak noktasında yer almaktadır. Coğrafi yapısı engebeli, yüz ölçümü diğer şehirlere göre çok küçük olmasına rağmen, 36 ilin nüfusuna eşit bir nüfusu barındırmaktadır. Araç sayısı bakımından ise ülkemizdeki araç sayısının dörtte biri İstanbul'da bulunmaktadır. Bu durum ulaşım alt yapısını en verimli şekilde kullanılmasını gerektirmektedir. 1980'li yıllardan sonra küreselleşmenin etkisiyle hızlı kentleşme ve büyük metropoller oluşmaktadır. Bu durum kentsel mekân üzerinde hizmet sektörünü geliştirmiştir. Uluslararası şirketlerin birçoğunu İstanbul'da şubesi bulunmaktadır. Şehir doğu-batı ekseninde ve Marmara kıyıları boyunca dinamik büyümesini tüm hızı ile devam ettirmektedir. Ulaşım sektörü doğrudan ya da dolaylı olarak her sektörü etkilemektedir. İstanbul'un ekonomisi artık kendi metropol sınırları ile sınırlı değildir. Kabına sığmayan bir şehir olması nedeniyle, yerel yönetimlerin ulaşım çalışmaları tek başına yetersiz kalmaktadır. İstanbul için ulaşım sektörü bir yerel yönetim konusu olmaktan çıkmıştır. Ekonomik kalkınmanın ön şartı ve göstergesi olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle, başta finans ve turizm sektörü olmak üzere birçok bakanlığın İstanbul için projeleri bulunmaktadır. Bu projeler çalışmamızla ilişkilendirilmiştir. Çalışmanın literatür araştırması kapsamında, bu alanda yayımlanmış olan bilimsel çalışmalar incelenmiştir. Çalışmaya uygun olan ortak özellikleri analiz edilmiştir. Büyük metropollerin İstanbul'a benzer ve farklı yönleri irdelenmiştir. Çalışmanın saha araştırması bölümünde ise, Anadolu yakasındaki 4 ilçenin İETT güzergâhları incelenmiştir. Diğer taşıma türleri ile entegrasyon sorunları ile yol ağının ve ulaşım kapasitesinin ne kadar verimli kullanıldığı araştırılmıştır. Zaman planlaması, mekân planlaması ve kapasite planlaması üzerinden yeni parametreler oluşturulmaya çalışılmıştır. Özgün bir çalışma hedeflenmiştir.