Trabzon'da yaşayan Suriyeli ve Afganistan uyruklu öğrencilerin COVID-19 pandemi sürecinde uzaktan eğitimde karşılaştığı sorunlar

Göç olgusu, sebep ve sonuçları ile üzerinde en fazla durulması gereken toplumsal olgulardan biridir. Özellikle, 21. yüzyılda öne çıkan uluslararası göçün yoğunluk ve derinlik kazanmasıyla tüm dünyada bütün hatlarıyla önemli bir mesele haline gelmiştir. İnsanlar yaşadıkları yerlerdeki olumsuz yaşam koşulları, savaş, kargaşa ve çatışma gibi durumlar ya da farklı sebeplerle kendileri ya da aileleriyle birlikte daha güvende ve iyi hissedebilecekleri, daha iyi bir yaşam sürebilecekleri yerlere göç etmektedirler. Bu durumun en yakın örneği Arap Baharı olarak adlandırılan, Tunus'ta başlayıp başta Suriye olmak üzere birçok ülkede etkisini gösteren iç karışıklıklar sonucu yaşanan ve niteliği daha çok kitlesel olan göçler olarak karşımıza çıkmıştır. Türkiye'de meydana gelen olaylar karşısında Suriye başta olmak üzere Afganistan, Lübnan gibi ülkelerden göç edenlere kapısını açmıştır. Göç ve özellikle zorunlu göçlerle birlikte 21. yüzyıla damgasını vuran bir başka konu ise 2019 yılında Çin'de başlayan ve hızla dünyanın diğer kıta ülkelerine yayılan Covid-19 pandemisidir. Pandemi etkisini tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de fazlasıyla hissettirmiş, pandemi ile mücadelede ilgili önlemler ivedilikle alınmıştır. Zorunlu yerler haricinde okullar, üniversiteler, çoğu kamu kurumu ve özel sektörün içindeki tüm işyerleri kapatılmış, adeta hayat durmuştur. Okulların kapatılmasıyla eğitim uzaktan, internet aracılığıyla farklı platformlardan verilmeye başlanmıştır. Dünyada ve Türkiye'de örgün eğitim çağında olan milyonlarca öğrenci bu durumdan olumsuz etkilenmiştir. Bu durum bulundukları yerleşim birimlerinden savaş, şiddet, çatışma ortamı vb. sebeplerden dolayı başka ülkelere göç etmek ve sığınmak durumunda kalan insanları çok daha derinden etkilemiştir. Özellikle gidilen ülkede konuşulan ana dili bilmeme akabinde yaşanılan 'dil' sorunu eğitimde farklı sorunların yaşanmasını gündeme getirmiştir. Buna ilaveten pandemi sebebiyle okulların kapatılması ve eğitimin dijital platformlarda çevrim içi olarak sürdürülmesi ülkemizde bulunan başta geçici koruma kapsamı altındaki Suriyeliler ile uluslararası koruma bulmak amacıyla ülkemize sığınan Afganistan ve diğer uyruklu ülke vatandaşlarını da derinden etkilemiştir. Bu araştırma, Trabzon'da yaşayan geçici koruma kapsamı altındaki Suriyeliler ile uluslararası koruma bulmak amacıyla ülkemize sığınan Afganistan uyruklu öğrencilerin Covid-19 pandemi sürecinde alınan tedbir kararıyla eğitimin uzaktan olması sonucunda yaşadıkları eğitim deneyimlerini, uzaktan eğitimin kendileri için olumlu ve olumsuz yanlarını ortaya koymak üzere kurgulanmıştır. Araştırmada verilerin toplanması için nitel araştırma yöntemi kullanılarak derinlemesine görüşme yapılmıştır. Katılımcılara, İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nden ve Trabzon Afganistan Hazaraları Kültür ve Dayanışma Derneği ve diğer ilgili sivil toplum kuruluşlarından ulaşılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen veriler, betimsel analize tabii tutulmuştur. Verilerin analizi sonrasında ortaya çıkan genel bulgularda geçici koruma kapsamı altındaki Suriyeliler ile uluslararası koruma bulmak amacıyla ülkemize sığınan Afganistan uyruklu öğrencilerin bir takım eğitim sorunları olduğu ve uzaktan eğitim sistemiyle özellikle uzaktan eğitim araçlarına erişim ve dil sorunu başta olmak üzere sorunlar yaşadığı ortaya çıkmıştır. Elde edilen veriler ışığında geçici koruma kapsamı altındaki Suriyeliler ile uluslararası koruma bulmak amacıyla ülkemize sığınan Afganistan uyruklu öğrencilerin uzaktan eğitim sisteminde daha verimli bir eğitim alabilmesi adına önerilerde bulunulmuştur.