Tüketici-müzik ilişkisinde yeni boyut: Muzak, İzmir Agora AVM örneği

Müziğin geçmişten bugüne sosyal hayatın bir parçası olduğu kabul görmüş, kayıt altına alınmasıyla müziği dinleme alanları da artmıştır. Günlük yaşamın her alanında müzik karşımıza çıkar; müziğe kolay ulaşılabilmesi ve kullanım alanlarının genişlemesiyle müziği tercih dışı bilinçsiz olarak dinlemeye başladık. İstem dışı müzik dinlemek literatürde maruz kalmak olarak adlandırılmaktadır. Günlük yaşantımızda hemen her aktivite sırasında müziğe maruz kalırız. Öyle ki her ana bir arka plan müziği eşlik etmekte. Özellikle işletmeler için arka fon müziği satış stratejisi olarak önem taşımakta. Gün geçtikçe müziğe maruz kalınan ortamların artması araştırmacıları müzikli ve müziksiz mekanlar üzerine çalışmaya yönlendirmiştir. Müziğin arka planda kullanılması 1990'lı yılların sonunda programlanmış müzik şirketi Muzak'ın bir pazarlama elementi olarak perakende sektörüne girmesiyle yaygınlaşmaya başlamıştır. Muzak 1920'li yılların başlarında asansör müziği olarak ortaya çıkmış, 1930'lu yıllarda otellerin lobilerinde, özel muayenehanelerde, hastanelerde de Muzak müziğine yer verilmeye başlanmıştır. 1960-70'li yıllarında Muzak müziğinin popülerliği artmıştır. Şirket, 2000'li yıllarda müşterilerin yaşam tarzına göre müzikler programlamaya başlamış ve perakende sektörüne girmiştir. Günümüzde dünyanın birçok yerinde alışveriş merkezleri, farklı sektörlerden firmalar, spor salonları ve diğer kamusal alanlarda Muzak müziği işletme sahipleri tarafından tercih edilmeye başlamıştır. Bu çalışmada arka fonda sürekli olarak alışveriş etkinliğine eşlik eden Muzak müziğinin satın alma kararına etkileri anlaşılmak istendi. Araştırmanın örneklem grubu İzmir Agora Alışveriş Merkezi müşterileridir. Farklı gün ve saatlerde katılımcılarla yapılan görüşmeler, alışveriş merkezinde yapılan gözlemeler ve pazarlama departmanı ile yapılan görüşmeler sonucu çıkarımlar yapılmıştır. Görüşmeler sırasında katılımcıların demografik özellikleri ve arka fon müziğinin şiddeti, türü, sözlü veya sözsüz olması, hızı gibi değişkenler göz önünde bulundurulmuştur.