Tüketim harcamaları ve sürdürülebilir kalkınma: 1960'tan günümüze kadar Türkiye örneği

Tüketim; kavramsal olarak, belirli gereksinimlerin ya da arzuların giderilmesi için herhangi bir hizmeti edinme veya ürünü satın alma olarak ifade edilmektedir. Bugün dünyada tüketim araçlarına yüklenen çeşitli imajlar; kişilere kendilerini tamamlanmış hissettirebilmekte ve bu maksatla tüketime ve tüketim toplumuna özendirilmektedir. Bu kapsamda ülkelerin de nihai hedefleri ekonomik büyüme açısından değerlendirilmektedir. Bu büyüme üretilen mal ve hizmetlerin tüketim kanalıyla insanların gereksinimlerinin karşılanması üzere kullanılmasıyla sağlanmaktadır. Bu bağlamda ekonomik büyüme; üretilen mal ve hizmetlerin, ekonomideki tüm sektörler tarafından, üretilmiş olan mal ve hizmetlerdeki parasal bir artış ve ekonomiye bakıldığında nicel anlamda ticari işlemlerin çokluğunu ve yükselişini simgeleyen bir ölçüt olarak değerlendirilmektedir. Ekonomik sürdürülebilirlik; en temel tüketim ve üretim faaliyetlerini destekleyen, eşit paylaşıma imkân veren, bireylerin yaşam standartlarını daha iyi bir seviyeye getirmeyi hedefleyen ve sınırlı olan doğal kaynakların tükenmeden çevrede oluşan baskıyı azaltmayı hedefleyen ekonomik bir mekanizmanın oluşturulmasıdır. Sürdürülebilir kalkınmanın ekonomik boyutunda; devlet ve dış borçların yönetilebilirliğini sürdürebilmesi, mal ve hizmetlerin süreklilik arz edecek biçimde üretilebilmesi, endüstriyel boyutta üretim sürecini tahrip eden piyasa dengesizliklerinden korunmak temel amaçları arasındadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye için 1960-2018 yılları arasında tüketim harcamaları ve sürdürülebilir kalkınma arasındaki ilişkinin zaman serileri analizi tekniğiyle ekonometrik olarak analiz edilmesidir. Bu kapsamda ilgili yıllar için ulaşılan veriler test edilmiş ve araştırma kapsamında yapılan ekonometrik analizler sonucu 1960-2018 yılları arasındaki Türkiye'de kişi başı GSYH ile hanehalkı harcamaları toplam miktarı arasında uzun dönemde bir ilişkinin var olduğu ve kişi başı GSYH'nın hanehalkı harcamaları toplam miktarı üzerinde olumlu ve çok güçlü bir etkisinin olduğu görülmüştür.