Turistlerin terör riski ile başa çıkma davranışları ve seyahat uyarılarına bakış açıları

Teröre yönelik endişeler son yıllarda küresel çapta pek çok ülkenin sorunu haline gelmiştir. Bireylerin en temel gereksinimlerinden biri olan güvenliği tehdit eden saldırılar, politik, ekonomik, psikolojik ve sosyolojik açıdan birçok olumsuz sonuç doğurmuş ve doğurmaya devam etmektedir. Gelişmiş ülkeler başta olmak üzere pek çok turist gönderen ülke, vatandaşlarının güvenliğini sağlamak ve seyahat edecekleri ülkelerin güncel durumları hakkında bilgi vermek amacıyla seyahat uyarıları yayınlamaktadır. Türkiye de geçtiğimiz yıllarda yaşadığı terör saldırıları nedeniyle ciddi seyahat uyarılarına maruz kalan ülkeler arasında yer almaktadır. Turistlerin teröre ve teröre ilişkin seyahat uyarılarına yönelik risk algısı birçok farklı faktörden etkilenmektedir. Bu faktörler doğrultusunda bazı turistler riskten kaçınma, bazıları ise risklere rağmen seyahat etme eğilimindedir. Turistlerin riskler karşısında benimsediği davranışlar ve bu davranışlar üzerinde etkili olan bilişsel süreçler bu araştırmanın odak noktasını oluşturmaktadır. Araştırmanın amacı, Türkiye'yi ziyaret eden turistlerin; teröre yönelik risk algılarını tespit ederek terör riski ile başa çıkma davranışlarını ortaya koymak ve teröre yönelik seyahat uyarılarına bakış açılarını belirlemektir. Turistlerin davranışlarını ve algılayışlarını anlamak için daha elverişli olması bakımından araştırmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiştir. Araştırmanın verileri, içeriği, derinliği ve niteliği zenginleştirmek ve farklı bakış açılarını ortaya koymak için üç farklı zaman diliminde, beş farklı destinasyonda, farklı milliyet ve tipolojideki yabancı turistlerden toplanmıştır. Verilerin toplanmasında derinlemesine görüşme ve senaryo teknikleri kullanılmıştır. Elde edilen veriler, niteliksel içerik analizi ile çözümlenmiştir. Bulgular, literatür ve teorik temellere dayanılarak yorumlanmış ve katılımcıların ifadeleri ile birlikte sunulmuştur. Araştırmada hem terörün hem de seyahat uyarılarının turistlerin risk algısı üzerinde ve dolayısıyla seyahat kararları üzerinde etkisi olduğu, teröre yönelik risk algılayan turistlerin riskle başa çıkmak için riski azaltma ve rasyonelleştirme davranışları sergilediği tespit edilmiştir. Turistlerin teröre yönelik riskleri azaltırken bilgisel ve seyahatle ilgili çeşitli stratejiler uyguladığı ve riski rasyonelleştirirken de dışsal, içsel veya kişisel birtakım yollara başvurduğu belirlenmiştir. Turistlerin seyahat uyarılarını takip ettiği ve riskin ve uyarıların seviyesine göre seyahate devam etme, seyahat kararını iptal etme, seyahati erteleme veya seyahat edilecek destinasyonu daha güvenli algılanan bir destinasyonla ikame etme gibi davranışlar sergilediği ortaya çıkmıştır. Araştırma, (a) terörün risk algısı bağlamında turizm üzerindeki etkilerini sosyal ve psikolojik açıdan irdeleyerek farklı bir perspektiften bakması ve (b) resmi kurumlar ile geleneksel ve sosyal medya başta olmak üzere diğer kanallar aracılığıyla geniş çapta etkilere sahip seyahat uyarılarına yönelik turist bakış açısını ortaya koyarak literatüre ve teoriye katkıda bulunması bakımından önem taşımaktadır. Araştırma, risk algısı ve seyahat uyarılarının yol açtığı krizlerde olumsuz imajın önlenmesi noktasında destinasyon yönetimi konusundaki karar vericilere ve işletmelere sunduğu kriz iletişimi önerileri ile de önem teşkil etmektedir.