Türk basınında örgütlenme çabaları: Örnek olay basın konseyi

298 ÖZET Batılı ülkelere göre, gazeteyle geç tanışan Türk basınında örgütlenme çabalan II. Meşrutiyetin getirdiği özgürlük ortamıyla birlikte başlamıştır. İlk örgütlenme girişimi çeşitli nedenlerden dolayı başarısızlıkla sonuçlanmıştır; ancak Cumhuriyetin ilanını takip eden yıllarda Türk basınında çok sayıda cemiyet, demek ve sendika kurulmuştur. Bu örgütlenmelerin dışında, gazetecilerin kendi kendilerini denetim amacıyla ilk defa biraraya gelmeleri ve bir özdenetim modeli kurmaları, 27 Mayıs 1960 Askeri Harekatt'ndan sonra olmuştur. Kurulan bu özdenetim modelinin adı Basın Şeref Divanı'dır ve bu Divan kısa sürede işlevini ve gazeteciler üzerindeki denetimini yitirmiştir. Özdenetim mekanizmasının kurulmaya başlanmasıyla birlikte Batılı ülkelerde çok önceleri başlayan etik tartışmalar, Türk basınında da gündeme gelmeye başlamıştır. 12 Eylül 1980 Askeri Harekatı'nın ardından, yukarıdaki örgütlenmelerin dışında Türk basını için yeni bir model aranmış ve Basın Konseyi'nin kurulmasına karar verilmiştir. Basın Şeref Divanı gibi Basın Konseyi de Askeri Harekatın ardından, bir zorunluluktan doğmuştur. Basın özgürlüğü için çalışmak, basının saygınlığını ve güvenirliğini sağlamak amacıyla kurulan Basın Konseyi, kuruluş çalışmalarının başladığı günden bu yana tartışılmış ve eleştirilmiştir. Basın Meslek İlkelerini uygulamaya ve gazeteciler için ahlâki standardı oluşturmaya çalışan Basın Konseyi'nin yaptırımı da sadece teşhirden ibarettir. Diğer mesleki örgütlerden farklı işlevlere sahip olan Konsey, her geçen yıl kamuoyunda biraz daha tanınmaktadır. Güçlü bir örgütlenmenin eksikliğinin hissedildiği Türk basınında, Basın Konseyi umut olmayı sürdürmektedir.