Sequential development of theory of mind and relations with receptive language, self - regulation, aggressive behavior and social competence in hearing impaired Turkish children

Bu çalışmada 3 ve 12 yaş arasındaki 70 işitme engelli Türk çocuklarda zihin kuramı gelişimi ve zihin kuramı becerisinin alıcı dil, öz düzenleme, saldırganlık ve sosyal yetkinlik ile olan ilişkileri incelenmiştir. Katılımcı çocuklarla birebir ölçümlerin yanı sıra (alıcı dil ve zihin kuramı), ebeveyn anketleri (öz düzenleme, zihin kuramı ve sosyal beceriler) ile very toplanmıştır. Zihin kuramı becerisinin farklı bilişsel düzeyleri takip ederek geliştiği bulunmuştur. Guttman analizi sonucunda bu bilişsel düzeylerin kolaydan zora sıralandığı gösterilmiştir, sırasıyla: Farklı istek, farklı inanış, sosyal taklit, yanlış inanış ve saklı duygu. Çocuğun yaşı kontrol edildiğinde, duyma kaybı seviyesinin alıcı dil ve zihin kuramı becerisi ile negative korelasyon gösterdiği; ama işitme cihazı kullanımı yaşının çalışma değişkenlerinin hiç biri ile ilişki göstermediği bulunmuştur. Duyma kaybı seviyesi ve çocukların yaşı control edilerek yol analizi yapılmıştır. Sonucunda, sosyal yetkinliğin alıcı dil becerisi tarafından ve saldırganlık seviyesinin hem alıcı hem de öz düzenleme tarafından yordandığı bulunmuştur. Zihin kuramı ve duyma kaybı seviyesi ile çocuğun yaşı arasındaki ilişkilerde alıcı dilin aracı değişken olduğu görülmüştür. Çocuğun yaşı ve saldırganlık arasındaki ilişkide de öz düzenleme değişkeninin aracı değişken olduğu görülmüştür. Bulgular, işitme engelli çocuklarda, zihin kuramı gelişiminde çevresel faktörlerin ve dil becerisi ile öz düzenleme becerisinin sosyal gelişim üzerindeki etkileri ele alınarak tartışılmıştır.