Türk kültüründe ekmekle ilgili inanışlar

Her toplumun kendine has kültürü ve kültür ürünleri vardır. Kültür mirası bir toplumun kimlik belgesi gibidir, ait olduğu topluma hakkında önemli bilgiler verir. Türk kültürü de içinde barındırdığı değerlerle bir bütündür. Bu değerler bütününün her parçasında Anadolu insanın izlerini görmek mümkündür. Toplum olarak kendi benliğimizi taşıyan kültür ürünlerini nesilden nesile aktarmasını bilmiş bir milletiz. Türk Kültürü yeri geldiğinde diğer kültürlerden etkilenmiş ya da diğer kültürleri etkilemiştir. Ancak özünde her zaman kendine ait bir parça taşımıştır.Halk inanışları da kültürümüzün önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Toplumumuz bazı nesnelere ya da doğa olaylarına çeşitli anlamlar yükleyerek onlarla ilgili çeşitli pratikler geliştirmiştir. Bu pratikler kimi zaman toplumun olmazsa olmazları arasına girmiştir.Ekmek, üzerine kutsallık yüklenen ve mutfak kültürümüzde önemli bir yere sahip olan ana besin maddemizdir. Türk toplumunda ekmek her yönüyle kutsaldır. Sadece toplumumuzda değil, diğer toplumlarda ya da dinlerde de ekmek kutsallık yönüyle karşımıza çıkmaktadır. Bu kutsallık, üzerine yemin etmeye kadar gitmektedir. Bir besin maddesi olmaktan çıkıp dini bir sembol olarak da kullanılmıştır. Bu uygulama günümüzde de devam etmektedir. ?Ekmek Kur'an çarpsın?, ?ekmek hakkı için?, ?ekmeğin üzerine yemin ederim? gibi söylemler, üzerine yüklenen kutsallığın sonucunda ortaya çıkmıştır. Yere düşürüldüğünde öpülen tek nimet ekmektir. Bu uygulama toplumumuza has bir uygulamadır. Ekmeğe asla ayakla basılmaz, basıldığı takdirde günaha girileceğine inanılır. Eğer yatakta ekmek kırıntısı olursa ve onun üzerine yatılırsa kişinin gece kötü kâbuslar göreceğine ve rahatsız edileceğine inanılır. Ekmek sadece kutsallık yönüyle değil, aynı zamanda bereketin sembolü olarak da değerlendirilmiştir. Örneğin; ?yanık ekmek yiyenin para bulacağı?, ?sofrada birkaç defa ekmek bölenin çocuğunun çok olacağı?, ?gelinin erkek evine uğurlanırken heybesine ekmek konulması? gibi uygulamalar, ekmeğin bereket yönüyle de değerlendirildiğinin bir göstergesidir. Doğum, evlenme, ölüm gibi insan hayatının önemli geçiş dönemlerinde her zaman ekmekle ilgili inanışlar bulmak mümkündür. Ekmek hayatımızın her alanında varlığını hissettiren, hem bir besin maddesi, hem de bir kültür ürünüdür.Hazırladığımız bu çalışmada, Türk mutfağında ve kültür dünyasında ekmeğin önemine değinerek, Türk halkının ekmekle ilgili inanışları üzerinde durduk. Çıkarmış olduğumuz bu inanışların halk kültüründeki yerini ve önemini vurgulamayı amaç edindik.