Türk Lügati'nde "Elif" maddesi (C.1, s.121-173): inceleme-çeviri yazı-dizin

Türk Lügati, Türk Dillerin İştikakî ve Edebi Lügatleri adlı eser etimolojik ve mukayeseli olarak hazırlanan dört ciltlik bir sözlüktür. Eserin müellifi Hüseyin Kazım Kadri'nin ilk cildin ön sözünde belirttiği üzere Türk dillerinin birliğini kanıtlamak amacıyla kaleme alınmıştır. Bu yönüyle Türk edebiyatının önemli eserleri arasında yer almaktadır. Eser; Batı Türkçesi, Azerbaycan Türkçesi, Kazan Türkçesi, Yakut Türkçesi, Çuvaş Türkçesi, Koybal Türkçesi, Kırgız Türkçesi, Uygur Türkçesi gibi Türk lehçe ve şivelerinde olan kelimelerin yanı sıra; Arapça, Farsça, Fransızca, İtalyanca ve Rumca dillerinden alınan sözcüklerin anlamlarını ihtiva eder. Ayrıca bu sözcüklerin anlamlarının pekiştirilmesi için madde başında verilen sözcüğün içerisinde geçtiği metinler, örnek olarak sunulmuştur. Türk Lügati üzerine daha önceden yapılan çalışmalar mevcuttur. Ancak eser, Latin harflerine çevrilme konusunda -dal maddesi hariç- herhangi bir çalışmaya konu olmamıştır. Çalışmanın amacı, böylesine önemli bir eserin sözlük kullanıcısına ulaşımını kolaylaştırmaktır. Bununla birlikte eser üzerinde sözlükbilimsel çalışma yapılmasıyla da sözlükbilim alanına katkı sağlanacaktır. Çalışma; giriş, Hüseyin Kazım Kadri ve Türk Lügati hakkında genel bilgi, sözlükbilimsel inceleme, çeviri yazılı metin, dizin ve sonuç bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde tezin genel kapsamından bahsedildikten sonra Hüseyin Kazım Kadri ve Türk Lügati hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde seçilen sayfalar üzerinde sözlükbilimsel inceleme yapılmıştır. Metin kısmında belirlenen sayfalar Arap harflerinden Latin harflerine çevrilmiştir. Dizin kısmında ise madde başı sözcüklerin ve eserin içerisinde geçen yazar-eser isimlerinin dizini verilmiştir. Sonuç kısmında, çalışma sürecinde elde edilen bulgular ortaya konmuştur.