Türk romanında dinler ve inançlar (1924-1928)

İstiklâl Savaşı'nın hemen ardından kurulan yeni devlet düzeni ile birlikte kültür, sanat ve edebiyat dünyası da yeni bir mecraya yönelmeye başlamıştır. Ancak yazılı tarihimizin hemen her aşamasında olduğu gibi bu geçiş döneminde de din ve inanç eksenli unsurlar edebî eserlerde yer bulmuştur. Bu tezde 1924-1928 yılları arasında kaleme alınmış seksen romanda geçen ?din ve inanış? ile ilgili örnekler tek tek incelenmiş; değerlendirme ve mukayeselerle din ve inanışların o dönem Türk romanındaki görüntüsü tespit edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca İslam dininin kaideleri, peygamberler ve kutsal kitapların yanı sıra semavi olan diğer dinler, semavi olmayan dinler, mitolojik inanışlar ve halk arasında gelenek halini almış inanışlara da değinilmiştir. Ele alınan romanlardan yola çıkarak Osmanlı Devleti yıkıldıktan sonra siyasi, ekonomik ve kültürel alanda yeni devlet sisteminin etkileri hemen hissedildiği ve o dönemde kaleme alınan eserlerin birçoğunda Cumhuriyet?in ilanını müteakiben kabul edilen inkılâpların etkilerinin görüldüğü tespit edilmiştir. Yeni ve farklı bir yaşam vizyonunu esas alan söz konusu değişimler bazı eserler aracılığıyla halka anlatılmaya çalışılmıştır. Bunlar yapılırken Osmanlı?dan kalan dini bazı uygulamaların eleştirildiği de gözlemlenmiştir. İncelenen dönemde kaleme alınmış bazı macera romanlarında da kimi karakter ve tiplerin Türkiye dışında gittikleri yerlere kendi kültür ve inanışlarını götürdükleri tespitinden yola çıkarak tez çalışmamızda ilgili coğrafyalardaki din ve inanışlara da temas edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Edebiyat, Roman, Din ve İnanış, İstiklal Savaşı, Cumhuriyet Dönemi.