Türk Sosyal Güvenlik Hukukunda gelir ve aylıkların birleşmesi

Sosyal güvenlik sistemleri genel bir bakış açısıyla değerlendirildiğinde; bu sistemlerin esasen gerek çalışma hayatında meydana gelen gerekse çalışma hayatı dışındaki genel yaşam içerisinde ortaya çıkan ve ekonomik hayatı tehdit eden birtakım riskleri bertaraf etmek maksadıyla kurulduğu ve insanın gelecekteki ekonomik özgürlüğünü garanti altına alma çabası güden bir amaca hizmet ettiği görülecektir. Bu dinamik sistemlerde kişiler prim bazlı olarak sisteme dahil edilmekte ve bu kişilerin belirli koşulların sağlanması durumunda ödenmiş primlerin karşılığı olarak birtakım gelir ve aylıklara kavuşmaları söz konusu olmaktadır. Prim bazlı olarak işleyen bu sistemde her prim farklı riskleri temsil etmektedir. Bu risklerin süreç içerisinde herhangi bir zaman diliminde gerçekleşmesi durumunda hak kazanılan ödemelerin birleşmesi gündeme gelmektedir. Ülkemizdeki sosyal güvenlik sistemi de prim bazlı olarak 5510 sayılı Kanun ile temellendirilmiştir. Sigortaya konu risklerin gerçekleşmesi ve koşulların da oluşması durumunda sigortalılar lehine birtakım haklar doğmaktadır. Ancak, sigortalılara ilişkin birden fazla riskin aynı anda gerçekleşmesi durumunda, her risk ve prime karşılık bir hak doğmuş olması gündeme gelecek midir? Böyle bir durumda sosyal güvenlik sistemi bir zenginleşme aracı olmayacak mıdır? Bu hususları göz önünde bulunduran kanun koyucu 5510 sayılı Kanun 54'üncü maddesi ile gelir ve aylıkların birleşmesi durumunu ayrıntılı olarak düzenlemiştir. Çalışmamda esas olarak bu maddenin üzerinde durmakla birlikte konuya ilişkin olarak doktrinde yer alan görüşlere de ayrıntılı olarak yer vermeye çalışacağım. Kanunun sistematiğine uygun olarak gelir ve aylığın tanımı, kanun tarafından öngörülen riskler ile hak edilecek gelir ve aylıklar, bu gelir ve aylıkların elde edilme koşulları, gelir ve aylıkların birleşmesi, mülga kanunlar döneminden bir gelir veya aylığa hak kazanılması durumunda bunlardan hangisinin dikkate alınacağı hususlarında bir değerlendirme yapılacaktır.