Türkçe alternatif ve destekleyici iletişim sistemi (TADİS) programının özel gereksinimli çocukların dil gelişimi üzerindeki etkisinin incelenmesi

Bu çalışmada, Türkçe Alternatif ve Destekleyici İletişim Sistemi (TADİS) özel gereksinimli çocukların dil becerileri üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Araştırma ön test – son test kontrol gruplu deneysel desenli bir araştırmadır. Araştırmanın çalışma grubunu 15-22 yaş aralığındaki orta-ağır düzeydeki otizm spektrum bozukluğu ve zihin engelli olan toplam 30 birey oluşturmuştur. Araştırmanın bağımsız değişkeni TADİS programı, bağımlı değişkeni ise dil becerileridir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Türkçe İletişim Gelişimi Envanteri I (TİGE I) (Fenson ve ark., 1993), kullanılmıştır. Uygulama haftada 2 ders saati olmak üzere 10 hafta devam etmiştir. Sonuçlar grup içi testlerde Wilcoxon testi ile gruplar arası ölçümlerde ise Mann Whitney U testi ve Kruskal Wallis testi ile değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda ise TADİS uygulanan deney grubunun kontrol grubundan anlamlı olarak daha yüksek dil puanları aldıkları tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Dil gelişimi, tadis, engelli bireyler