Türkçe öğretmen adaylarının özel gereksinimli bireylere yönelik tutumlarının incelenmesi

Bu tez çalışması, Türkçe öğretmen adaylarının özel gereksinimli bireylere yönelik tutumlarını incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın temel hedefi, öğretmen adaylarının bu bireyler hakkındaki algılarının eğitim süreçlerinde nasıl şekillendiğini ve hangi faktörlerden etkilendiğini ortaya koymaktır. Bu doğrultuda, çalışma nicel yöntemler kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamındaki araştırmalar ilişkisel tarama araştırması çerçevesinde yapılmıştır. Araştırmada, Türkçe öğretmen adaylarının özel gereksinimli bireylere yönelik tutumları; cinsiyet, sınıf düzeyi, özel eğitim dersi alma durumu ve daha önce herhangi bir yükseköğrenim mezunu olma durumu gibi değişkenler açısından analiz edilmiştir. Araştırma değişkenlerinin normal dağılım gösterip göstermediği, Kolmogorov-Smirnov testi ile değerlendirilmiştir. Normal dağılım göstermeyen verilerde ve gruplar arası karşılaştırmalarda, Kruskal-Wallis H Testi; ikili grup karşılaştırmalarında ise Mann-Whitney U Testi kullanılmıştır. p<0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular, adayların genel olarak olumlu tutumlar sergilediğini, ancak bu tutumların söz konusu değişkenlere bağlı olarak anlamlı farklılıklar gösterdiğini ortaya koymuştur. Erkek adayların duyarlılık ve olumsuz tutum puanlarının, kadın adaylara göre daha yüksek olduğu; özel eğitim dersi almış adayların ise almayanlara kıyasla daha olumlu tutumlar geliştirdiği tespit edilmiştir. Ayrıca, daha önce herhangi bir yükseköğrenim mezuniyeti olmayan öğrencilerin olumsuz tutum puanları daha yüksek bulunmuştur. Sınıf düzeyi açısından bulgular incelendiğinde ise 1. Sınıf öğrencilerinin olumsuz tutumlarının 4.sınıf öğrencilere göre daha yüksek olduğu görülmektedir. Bu bulgular eğitimin tutumlara olumlu yönde etkisini göstermektedir. Araştırma, öğretmen adaylarının özel gereksinimli bireylerle çalışma konusundaki kaygı ve endişelerinin, özel eğitim konusunda yeterli bilgi ve deneyime sahip olmadıkları durumlarda arttığını göstermektedir. Bu bulgular ışığında, özel eğitim derslerinin artırılması, içeriklerinin zenginleştirilmesi ve öğretmen adaylarının bu bireylerle doğrudan etkileşim kurmasına olanak sağlayacak programların geliştirilmesi önerilmektedir. Sonuç olarak, bu çalışma, Türkçe öğretmen adaylarının özel gereksinimli bireylere yönelik tutumlarının, bu bireylerin eğitim süreçlerindeki başarılarını doğrudan etkileyebileceğini vurgulamaktadır. Öğretmen adaylarının olumlu tutumlar geliştirmesi, kapsayıcı bir eğitim ortamının oluşturulmasında kritik bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda, eğitimin bu alandaki farkındalığı artıracak şekilde yapılandırılması büyük önem taşımaktadır. Anahtar Kelimeler: Tutumlar, Kaynaştırma, Öğretmenler, Özel Gereksinimler, Eğitim.