Türkçe öğretmeni adaylarında okuduğunu ve dinlediğini anlama becerilerinin karşılaştırılması

Bu çalışmanın amacı, Türkçe öğretmeni adaylarında farklı metin türlerine göre okuduğunu ve dinlediğini anlama becerilerini karşılaştırmaktır. Bu amaca yönelik olarak Ateşman formülü ile okunabilirlikleri hesaplanan ve orta güçlükte olan iki bilgilendirici, iki öyküleyici metin ile aynı şaire ait iki şiire yönelik okuduğunu ve dinlediğini anlama testlerindeki sorular, uzman görüşleri alınarak araştırmacı tarafından oluşturulmuştur. Yapılan araştırmanın çalışma grubu, kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Çalışma grubunu oluşturan Düzce Üniversitesi Türkçe Eğitimi Bölümü öğrencileri, ulaşım ve erişim kolaylığı nedeniyle tercih edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubu, 167 lisans öğrencisinden oluşmaktadır. Çalışmanın verileri SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin normalliğini ölçmek amacıyla Lilliefors düzeltmeli Kolmogorov-Smirnov Testi kullanılmıştır. Verilerin p değerinde anlamlı bir fark vardır. Veriler normal değildir. Bu sebeple, parametrik olmayan ilişkili grupları karşılaştırmak için Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ve parametrik olmayan grupları karşılaştırmak için Kruskal Wallis H Testi uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analiz edilmesi sonucunda, bilgilendirici ve öyküleyici metinlerde dinlediğini anlama puan ortalamalarının, okuduğunu anlama puan ortalamalarından daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Şiir türünde ise okuduğunu anlama puan ortalamalarının, dinlediğini anlama puan ortalamalarından daha yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. Türkçe Öğretmenliği Bölümü lisans öğrencilerinden 1 ve 2. sınıf öğrencilerinin, 3 ve 4. sınıf öğrencilerine göre uygulanan testlerde daha başarılı olduğu görülmüştür. Okuma ve Dinleme Eğitimi derslerine giren öğrencilerin daha yüksek puanlar alması beklenirken elde edilen verilere göre bu dersleri henüz görmemiş öğrenciler daha yüksek sonuçlar almışlardır. Bu durumda 1 ve 2. sınıf öğrencilerinin okuma ve dinleme becerilerinin daha gelişmiş olduğu ortaya çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: Okuma, Dinleme, Okuduğunu Anlama, Dinlediğini Anlama, Metin Türleri