Türkçenin yabancı dil olarak öğretildiği çevrim içi öğrenme ortamlarının sorgulama topluluğu çerçevesinde incelenmesi

Bu çalışma, Türkçenin yabancı dil olarak öğretildiği çevrim içi öğrenme ortamlarını Sorgulama Topluluğu çerçevesinde incelemektedir. Sorgulama topluluğu, çevrim içi öğrenme ortamlarını sosyal buradalık, bilişsel buradalık ve öğretimsel buradalık boyutlarıyla ele almaktadır. Bahsi edilen üç boyut, her öğrenme ortamında bulunabileceği gibi yabancı dil öğrenimi sürecinin de üç temel boyutu olarak değerlendirilebilir. Zira dil öğrenimi süreci de; karşılıklı etkileşimlerin gerçekleştiği sosyal bir aşamadan, öğrencilerin çeşitli zihinsel eylemlerde bulunduğu bilişsel bir aşamadan ve öğrenme etkinliklerinin yer aldığı bir öğretim aşamasından meydana gelmektedir. Etkili bir dil öğrenimi için tüm bu aşamaların başarıyla gerçekleştirilmesi, bir diğer ifadeyle, öğretim sürecinin öğrenciler tarafından bilişsel olarak içselleştirildiği sosyal bir öğrenme ortamının sağlanması önemlidir. Günümüzde internet tabanlı öğrenme ortamları eğitimin neredeyse her aşamasında aktif olarak kullanılmaktadır. Dolayısıyla çevrim içi öğrenme ortamları, artık sanal ve yapay bir öğrenme ortamı olarak değil yukarıda zikredilen aşamalara ilişkin pek çok etkinliğin gerçekleştirildiği gerçek ve doğal bir öğrenme ortamı olarak düşünülmelidir. Nitekim gerek öğrenmenin sürekli değişip gelişen doğası gerekse içinde bulunduğumuz teknoloji çağı da bunu gerektirmektedir. Bu tez çalışması da Türkçenin yabancı dil olarak öğretildiği çevrim içi ortamların doğasını Sorgulama Topluluğu çerçevesinde irdelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Türkçe Öğretim Uygulama ve Araştırma Merkezinde Türkçe öğrenen A1 kurundaki öğrencilerin çevrim içi video dersleri sorgulama topluluğunu meydana getiren kategoriler ve bu kategorileri oluşturan göstergeler bağlamında incelenmiştir. Bu inceleme, video ders kayıtlarının ayrıntılı gözlemlenmesi şeklinde gerçekleştirilmiştir. Video kayıtlarında; sosyal, bilişsel ya da öğretimsel buradalığı oluşturduğu düşünülen her bir söylem ya da eylem çeşitli göstergeler olarak kodlanmış, daha sonra hangi boyutun hangi yönleriyle ne kadar gerçekleştiği betimlenmeye çalışılmıştır. Bununla birlikte, video ders kayıtları incelenen gruptaki öğrencilere çevrim içi öğrenme ortamlarını Sorgulama Topluluğu çerçevesinde nasıl algıladıklarını ölçen bir ölçek uygulanmış; bu ölçekten elde edilen veriler, gözlem neticesinde elde edilen bulguların değerlendirilmesinde kullanılmıştır. Tüm bu işlemler yapılırken nitel yöntemin durum çalışması deseni çerçevesinde hareket edilmiş, araştırma bu desenin gerektirdiklerine göre yürütülmeye çalışılmıştır. Gözlem sonucu elde edilen nitel verilerin analizi betimsel olarak gerçekleştirilmiş olup bunun için MAXQDA nitel veri analizi programı kullanılmıştır. Ölçekten elde edilen veriler ise betimsel istatistik kullanılarak analiz edilmiştir. Bu işlemler içinse nicel veri analizi programlarından Jamovi'den yararlanılmıştır. Elde edilen veriler neticesinde, Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen katılımcı grubun çevrim içi öğrenme ortamında öğretimsel buradalığın baskın olduğu, sosyal ve bilişsel buradalıkların tam anlamıyla gerçekleşmediği ortaya çıkmıştır.