Türkiye'de Avrupa karşıtlığının bir örneği olarak Gümrük Birliğine üyelik süreci

Türk modernleşme deneyiminde Avrupa imgesi ikilik içeren bir imaja sahiptir. Bu ikilemde erişilmesi gereken uygarlık seviyesinin örneği olan Avrupa, aynı zamanda toplumsal belleğe yerleşmiş bir tehdit unsurudur. Avrupa Türk modernleşmesinde yönetsel, anayasal ve birçok alandaki reforma model olmuştur. Fakat aynı zamanda modernleşmenin Avrupa'ya ve genel olarak Batı'ya bağımlılıkla iç içe deneyimlenmesinin nedeni olarak algılanmıştır. Osmanlı'dan kalan bu düşünsel miras Kurtuluş Savaşı ile berraklaşmış ve toplumsal bellekte de konsolide olmuştur. İkili imgenin sürekliliği Türkiye'de Avrupa karşıtlığının da bir gelenek haline gelmesine vesile olmuştur. Bu geleneğin incelenebileceği örnek olaylardan biri ise Gümrük Birliği üyeliğidir. Üyeliğin gerçekleştiği dönemde Türkiye siyasetinde yapılan tartışmalar, Avrupa'nın ikili imgesinin olumsuz olan tarafına yapılan vurgunun hangi boyutlarla arttığını incelemek adına benzersiz örnekler sunmaktadır. O dönemde verilmiş ortak tepkilerin öne çıktığı tartışmalar, Gümrük Birliği üyeliğinin AB-Türkiye ilişkilerinin salt ekonomik unsuru olmadığını; Türkiye'deki gizli Avrupa karşıtlığının tarihsel sürekliliğini ve su yüzüne çıkabildiğini göstermek açısından kritik bir önem arz ettiğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Batı dışı Modernleşme, Türk Modernleşmesi, Avrupa Birliği, Avrupa Karşıtlığı, Avrupa Şüpheciliği, Gümrük Birliği.