Türkiye'de bütçe açıklarının makro ekonomik dengeler üzerindeki etkileri

YÜKSEK LİSANS TEZ OZü TÜRKİYE'DE BÜTÇE AÇIKLARININ MAKROEKONOMİK DENGELER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ Yaşar Tamer ERGÜL İktisat Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Haziran 1999 Danışman: Doç. Dr. İlyas ŞIKLAR Günümüzde birçok ekonomide kamu kesiminin finansman açığı verdiği gözlemlenmektedir. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde bu açıkların GSMH içindeki paylan önemli derecede yüksektir. Bu yüzden bütçe açıklan, çeşitli ülkelerdeki ekonomik istikrarsızlık sorununun kaynağı ya da en önemli sebeplerinden biri olarak değerlendirilmektedir. Bu yanıyla bütçe açıklannm ekonomik etkilerinin bilinmesi önemlidir. Gerek iktisat politikalannı oluşturmak için, gerekse iktisat teorisindeki tartışmalara ışık tutmak için, bütçe açıklannın etkileri birçok kantitatif çalışmaya konu olmuştur. Bu çalışmanın birinci bölümünde iktisat teorisinde bütçe açıklan hakkındaki tartışmalar incelenmiştir. İktisat teorisinde bütçe açıklan sorunu iktisadi ekoller açısından ele alınmıştır. Bu amaçla Keynesyen, Neoklasik ve Yeniklasik iktisadın kamu açıklan hakkında ortaya koydukları kuramsal modeller tartışılmıştır. Kamu açıklannın sebepleri ve etkileri ülkelerin ekonomik yapılarıyla da ilgili olduğu için, ikinci bölümde Türkiye'de kamu kesiminin gelir ve harcama yapılan incelenmiştir. Son bölümde Türkiye'de kamu açıklannın etkileri ekonometrik model ve teknikler yardımıyla ortaya konmaya çalışılmıştır. Yapılan çalışmada Türkiye'de bütçe açıklannın enflasyon, faiz oranı, ödemeler dengesi gibi belli başlı ekonomik göstergelerle ilişkili olduğu görülmüştür.