Türkiye'de cari işlemler açığı sorunu: Nedenleri, ekonomiye etkileri ve çözüm önerileri

YİĞİT, Hamiyet. Türkiye'de Cari İşlemler Açığı Sorunu: Nedenleri, Ekonomiye Etkileri ve Çözüm Önerileri, Yüksek Lisans Tezi, Çorum, 2018. Cari açık dünyada birçok gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeyi ilgilendiren önemli sorunlardan biridir. II. Dünya Savaşından sonra, uluslararası ticarette artan serbestleşme ve küreselleşmeyle birlikte cari açık, birçok ülke için önemli bir sorun haline gelmiştir. Öte taraftan 1970'li yıllardan itibaren ise, küresel finansal piyasalarda yaşanan serbestleşmenin de etkisiyle, cari açıkları sürdürülemez boyutlara ulaşan ülkeler ekonomik krizlerle karşı karşıya kalmıştır. Cari açık probleminin önemi Türkiye için finansal serbestleşme yılları olan 1990'lardan sonra daha da netleşmiştir. Cari açığa yol açan birçok unsur olmakla birlikte, özellikle 2000'li yıllardan itibaren Türkiye ekonomisinde, cari açığın sebepleri değişmeye başlamış, ara ve sermaye mallarında, enerjide ithalata olan bağımlılık ve düşük tasarruf oranları gibi yapısal sorunlar, cari açık üzerinde daha fazla belirleyici olmuştur. Cari açık, başta ekonomik büyüme ve istikrar olmak üzere ülkemizin makro ekonomik göstergeleri açısından daha fazla önem arz etmeye başlamıştır. Bu çalışmada 2000'li yıllarda Türkiye ekonomisinde cari açığa yol açan unsurlar, bunların ekonomik etkileri ve çözüm önerileri ele alınmıştır. Ara ve sermaye mallarında ve enerjide dışa bağımlılık, ihracatın düşüklüğü ve yapısı, tasarruf açığı, borçlanma olanakları, döviz kuru politikaları, kısa vadeli sermaye akımları, ekonomik istikrarsızlık gibi birçok yapısal faktör Türkiye'nin cari açık sorununda rol oynamaktadır. Cari açık problemine neden olan unsurların gözden geçirilerek bunların düzeltilmesi için öneriler oluşturulması, problemin çözümünde kritik öneme sahiptir. Bu doğrultuda, sanayileşme stratejileri, ulusal enerji politikaları, doğrudan yabancı yatırımlar, tasarruf-yatırım dengesi, faiz ve kur politikaları, turizm ve teknolojik gelişme gibi konular ele alınmış ve değerlendirmeler yapılmıştır. Çalışma boyunca veri toplama, belge ya da rapor inceleme, içerik çözümleyerek değerlendirmede bulunma yöntemleri izlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Ödemeler Bilançosu, Cari İşlemler Hesabı, Ekonomik Büyüme.