Gendered social imaginaries in the Turkish humanitarian field: The strategies of Syrian refugee women to reach aid

Bu çalışma, Ankara'da yaşayan Suriyeli mülteci kadınların sistemsel olarak insani yardıma bağlı kalmaya mecbur bırakılmakla nasıl başa çıktıklarını incelemektedir. Cinsiyetlendirilmiş toplumsal kurgular, çalışmanın teorik çerçevesi olarak kullanılmıştır. Bu çalışma, öncelikle mülteciliğin cinsiyetlendirilmiş bir tecrübe olduğu ve cinsiyetin insani yardımı düzenlemek için kullanılan bir araç olduğu görüşüne dayanarak, insani yardım sahasındaki aktörlerin cinsiyet şemalarını hem kurumsal hem de kişiler arası şekillerde nasıl kullandıklarını göstermektedir. İnsani yardım çalışanları ile yardım alan kadın mülteciler arasındaki etkileşime özellikle dikkat çekilmesi, insani yardım sahasında hak ediş kategorilerini belirleyen söylemsel yapılardan doğan kalıplardan nasıl cinsiyetlendirilmiş toplumsal kurgular çıkarıldığına ışık tutmaktadır. Özellikle mülteci kadınlarla bağdaştırılan kadın savunmasızlığı insani yardım hareketlerini yönlendiren elzem bir kalıpken, bu çalışma mülteci kadınların insani yardıma erişimlerinin önünde engel teşkil eden çelişkili cinsiyetlendirilmiş kalıplarla nasıl mücadele ettiklerini, buna cevaben de insani yardım alan ideal kişi rolüne uyum sağlamaya çalışırken birtakım davranışları rasyonalize etmeye ve bazı stratejileri uygulamaya yöneldiklerini açığa çıkarmaktadır. Alan araştırmasında, Ankara'da Suriye'li mültecilerin yoğun olduğu birçok bölgede 20 mülteci kadın ve insani yardım çalışanı ile derin kapsamlı, yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış, bu görüşmeler katılımcı gözlemleri ile tamamlanmıştır. Alan araştırmasından elde edilen veriler; ulus, bölge ve mahalle olmak üzere üç farklı düzeyde incelendiğinde formel-enformel eksende insani yardım uygulamalarının önemini daha da net bir şekilde gözler önüne sermiştir.