Türkiye'de yetişen pinus türleriyle ilgili farmakognostik çalışmalar

Mevcut çevresel faktörler ve yaşam biçimleri oksidan ve antioksidan dengesini bozmakta ve insan vücudunda oksidatif stres ve çeşitli hastalıklar tetiklenmektedir. Önemli kanıtlar, oksidatif stresin doğrudan diyabet ve onun mikrovasküler ve kardiyovasküler komplikasyonları ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Bilimsel araştırmalar doğal ürünlerin vücudu oksidatif stresten ve buna bağlı birçok hastalığı hafifletme yeteneğine sahip olduğunu göstermiştir. P. pinaster kabuklarından elde edilen patentli standardize bir ekstrakt olan Pycnogenol®, farmakolojik olarak aktif doğal ürünlerden biridir. Bu tez Türkiye'de doğal olarak yetişen iki Pinus türünden; P. brutia Ten., P. pinea L., ve Türkiye'de yetiştirilen bir Pinus türünden; P. pinaster Ait., elde edilen kabuklarının sıcak su ekstraktlarının fitokimyasal profilini, antioksidan ve antidiyabetik aktivitelerini değerlendirmek için planlanmıştır. Ekstraktların kimyasal ve aktivite profilleri Pycnogenol® ile in vitro gastrointestinal insan sindirim simülasyon sistemine uygulanmadan önce ve sonra karşılaştırılmıştır. İncelenen tüm bitkilerin sıcak su kabuğu ekstrelerinin, serbest radikal temizleme, metal indirgeme aktivitesi ve toplam antioksidan aktivite açısından yüksek antioksidan aktiviteye sahip olduğu bulunmuştur. Ayrıca sonuçlar, çalışılan tüm ekstraktların α-glukosidaz, α-amilaz enzimleri ve ileri glikasyon son ürünleri (AGE'ler) üzerinde güçlü inhibitör aktivitelere sahip olduğunu göstermiştir. Toplam fenolik, fenolik asit, proantosiyanidin ve flavonoit içerikleri ve ayrıca bazı proantosiyanidinlerin (proantosiyanidin A1, proantosiyanidin B1/B2 karışımı, proantosiyanidin C1), bazı flavan-3-ol türevlerinin (kateşin/epikateşin karışımı, epigallokateşin, epigallokateşin gallat, kateşin gallat), ve diğer bazı fenolik bileşiklerin (taksifolin, kafeik asit ve ferulik asit) miktarları çalışılan tüm ekstraktların fitokimyasal içeriğini aydınlatmak için ölçülmüştür. Bu bileşenlerin teşhisi ve miktar tayini amacıyla Yüksek Performanslı İnce Tabaka Kromatografisi (YPİTK) sistemi kullanılmıştır. Sonuçlar, in vitro insan gastrointestinal sisteminin fitokimyasal profili, antioksidan ve anti-diyabetik potansiyelleri olumsuz etkilemesine rağmen, tüm ekstraktların yüksek fenolik içeriğe ve güçlü biyolojik aktivitelere sahip olduğunu göstermiştir. Anahtar kelimeler: Pinus türleri, Fenolik bileşikler, Antioksidan aktivite, In vitro Gastrointestinal Sindirim Simülasyonu, YPİTK, Antidiyabetik aktivite