Türkiye'de din eğitimi alanında yapılan lisansüstü çalışmaların içerik ve yöntem açısından incelenmesi

Bu çalışmada, Türkiye'de Din Eğitimi Alanı'nda yapılan lisansüstü çalışmalar içerik ve yöntem açısından incelenmiştir. Araştırmanın temel amacı, ilgili alanda, konu ve yöntem dağılımlarına dair bir müracaat kaynağı oluşturmaktır. Bu araştırma, tarama modelli bir araştırma olup, kesitsel-tarama deseni kullanılan nicel-betimsel bir araştırmadır. Araştırmanın evrenini Din Eğitimi Alanı'nda yapılan, 786 (%82)'sı, yüksek lisans, 169 (%18)'u da doktora çalışması olmak üzere toplam, 955 lisansüstü çalışma oluşturmaktadır. Evrenin tamamına ulaşılmak istendiğinden örneklem alma yoluna gidilmemiştir. Fakat erişimine izin verilmeyen tezlere ulaşılamamıştır. Bu yüzden, araştırmada, 504 (%82)'ü, yüksek lisans, 106 (%18)'sı da doktora çalışması olmak üzere 610 tez incelenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen 'Din Eğitimi Tezleri İnceleme Formu' (DETİF) kullanılmıştır. Verilerin analizinde ise, yüzde ve frekans ile ki-kare testi kullanılmıştır. Araştırmada şu sonuçlara ulaşılmıştır: Araştırmada ulaşılan betimsel sonuçlar şöyledir: Alanda ilk lisansüstü çalışma, 1971 yılında tamamlanmıştır. En fazla lisansüstü çalışma ise, 275 (%28,8) çalışma ile Marmara Üniversitesi'nde yapılmıştır. Çalışmaların tamamı, 19 üniversite bünyesinde tamamlanmıştır. Ayrıca en fazla tez, 270 (%28,3) tezle, 2005-2009 yıl aralığında yapılmıştır. Araştırmada ulaşılan metodolojik sonuçlar şöyledir: Lisansüstü tezlerin (%56,7)'sında 'problem'in; (%90,3)'ünde 'amaç'ın; %76,7'sinde 'önem'in; %76,6'sında 'sayıltılar'ın; %64,1'inde 'sınırlılıklar'ın; %78'inde 'yöntem'in; %32,4'ünde 'evren'in; %32,9'unda örneklemin; %100'ünde 'sonuç'un; %48'inde 'öneriler'in; %64,4'ünde 'özet'in; %42'sinde ise 'anahtar kelimeler'in belirtildiği görülmüştür. Din eğitimi tezlerinde yöntem olarak, en fazla 'doküman inceleme' metodu (%19,5); model olarak da en fazla 'tarama modeli' (%53,7) kullanılmıştır. Din eğitimi tezlerinde veri toplama aracı olarak, en fazla 'anket' (%27,8) kullanılırken, en az 'başarı testi' kullanılmıştır. 'Frekans ve yüzde' (%29,8) ise, en fazla tercih edilen veri çözümleme tekniği olmuştur. Araştırmada ulaşılan konu dağılımlarına ilişkin sonuçlar şöyledir: Din eğitimi tezlerinde en fazla konu edilen din eğitimi genel konusu din öğretimi programları' (%15,9) iken; en fazla konu edilen din eğitimi çağdaş konusu 'karakter ve değerler eğitimi' (%56,7)'dir. Yine en fazla konu edilen kavram, 'ahlakî ve dînî değerler' (%11,8), en fazla konu edilen eğitim türü, 'örgün din eğitimi' (%60,5), en fazla konu edilen eğitim kademesi, 'ilköğretim' (%50), en fazla konu edilen kitle, 'doküman/eser' (%33,7), en fazla konu edilen kurum, 'okul' (%57), en fazla konu edilen öğretim yöntem, teknik ve yaklaşımı ise, 'çoklu yöntem ve teknikler' (%58,4)'dir. Anahtar Kelimeler: Din Eğitimi Bilimi, doktora tezi, yüksek lisans tezi, araştırma konuları, yöntembilim.