Türkiye'de halk arasında yara iyileştirici amaçla kullanılan bazı bitkilerin aktiviteleri üzerinde araştırmalar

Türkiye'de yapılan etnobotanik çalışmalarda birçok bitkinin halk arasında yara iyileştirici amaçla yaygın olarak kullanıldığı kayıtlıdır. Çalışmamızda halk arasında yara iyileştirici amaçla sıklıkla kullanıldığı tespit edilen bitkilerden Cichorium intybus, Cistus creticus, Daphne oleoides subsp. kurdica, Daphne oleoides subsp. oleoides, Helichrysum graveolens ve Viscum album subsp. album bitkilerinin yapılan ön denemelerle aktiviteleri değerlendirilmiş ve C. intybus, D.oleoides subsp. kurdica, D. oleoides subsp. oleoides, H. graveolens bitkilerinden hazırlanan %85'lik metanollü ekstrelerin anlamlı derecede etkili olduğu saptanmıştır. Çalışmalarımız yara iyileştirici aktivitesi yüksek bulunan D. oleoides subsp. kurdica ve D. oleoides subsp. oleoides bitkileri üzerinde ?Biyolojik Aktivite ile Yönlendirilen Fraksiyonlama ve İzolasyon teknikleri (BAYF)? kullanılarak yürütülmüştür. İn vivo yara iyileştirici ve anti-enflamatuvar aktivite deneylerinde aktivitesi yüksek çıkan D. oleoides subsp. kurdica ve D. oleoides subsp. oleoides metanollü ekstrelerinden elde edilen etil asetat alt ekstrelerinin silika jel kolon kromatografisi yöntemiyle ayırımı sağlanmış, elde edilen fraksiyonların etkileri aynı deney modelleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Aktif olduğu tespit edilen fraksiyonlardan RP-HPLC tekniği kullanılarak Dafnetin, Demetildafnoretin-7-O-glukozit, Luteolin-7-O-glukozit, Triumbellin ve Kersetin-3-O-glukozit bileşikleri izole edilmiştir. İn vivo yara iyileştirici ve anti-enflamatuvar aktivite deneylerinde etkili olduğu tespit edilen Luteolin-7-O-glukozit ve Kersetin-3-O-glukozit bileşiklerinin etki mekanizmasını aydınlatmak üzere yapılan in vitro deneylerde her iki bileşiğin de hyaluronidaz ve kolajenaz enzimlerini inhibe ederek yara iyileşmesine katkıda bulunduğu tespit edilmiştir.