Türkiye'de işsiz engellilerin sosyo ekonomik durumu: Niğde ilinde alan araştırması

İşsizlik ve engelliliğin bir bireyde aynı anda tezahür etmesi çoklu bir dezavantajlılık halini yansıtmakla birlikte söz konusu durumdaki bireyin sosyoekonomik sorunların merkezinde olduğunu da göstermektedir. Bu çerçevde hayat mücadelesine işsizlik zemininde devam eden engellilerin sorunlarına odaklanılması, engelli politikaları noktasında oldukça önem kazanmaktadır. Bu noktadan hareketle "Türkiye'de işsiz engellilerin sosyoekonomik durumu nasıldır?" araştırma sorusuyla şekillenen tez konusunun amacı; işsizliğin getirdiği sosyoekonomik sorunların, engellilerin sosyal ve ekonomik hayatına nasıl tesir ettiğinin derinlemesine kavranması ve işsiz engellilerin sosyoekonomik durumlarının analiz edilmesidir. Bu amaç doğrultusunda nitel araştırma yönteminin esas alındığı ve temellendirilmiş teorinin araştırma deseni olarak şeçildiği tez çalışmasında Niğde'de ikamet eden 57 işsiz engelli bireyle yarı yapılandırılmış mülakat tekniğiyle görüşmeler gerçekleştirilmiş ve konu özelinde çeşitli bulgulara ulaşılmıştır. Araştırma bulgularına göre işsiz engellilerin sosyal durumu kapsamında; sosyal ilişkilerinde yalnızlaştıkları, gündelik faaliyetlerinde genelde ev içinde olmak üzere internette zaman geçirdikleri, sosyo kültürel faaliyetlerinin baskılandığı, siyasi dışlanma yaşadıkları, sosyal yaşamda sağlık hizmetleri başta olmak üzere çeşitli kamu hizmet açıklarından etkilendikleri ve son olarak toplumun tutumunda ostrasizm temelli dışlanma biçimin hâkim olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Ekonomik durum kapsamında, katılımcıların çoğunda ekonomik yaşamlarında düşük kişisel harcamaların ön planda olduğu ve ihtiyaçlarına ulaşmakta zorluk çektikleri, sosyal yardımlara yönelik serzenişte bulundukları tespit edilmiştir. Psikolojik durum kapsamında ise katılımcıların büyük bir kısmının engelliliği dışsallaştırarak topluma ve kader anlayışına atfettiği bu duruma karşın araştırma grubunun neredeyse tamamında işsizlik durumunu içselleştirildiği ve bunalım halinin yaşandığı belirlenmiştir. İş arama motivasyonun kaynağında ise itibar ve kişisel gelişim gibi isteklerin yerine, ekonomik temelli etkenlerin ve sosyalleşme isteğinin ön plana çıktığı sonuçlarına ulaşılmıştır.