Türkiye'de kalkınma ajanslarının eylem ve işlemleri üzerine bir araştırma: İzmir ve Karaman örneği

Ekonomik büyümeden daha geniş bir kavram olan ve sadece ekonomik değil sosyal açıdan gelişimi de kapsayan kalkınma kavramı özellikle 2. Dünya Savaşının sadece ekonomik değil sosyal açıdan da geçerli olan yıkıcı etkileri sonucu ön plana çıkmıştır. Tarihsel süreç içinde anlamı ve kapsamı değişen kalkınma kavramının uygulayıcısı da değişmiş ve merkezden yerele yönelik bir kayma gündeme gelmiştir. Bu kapsamda dünya genelinde kalkınma ajansları kurulmuş, Türkiye de özellikle Avrupa Birliği'ne üyelik süresi ile birlikte yeni sisteme entegre olmuştur. Türkiye'de kalkınma ajansları kurulmadan önceki dönemde de ağırlıklı olarak AB ve diğer uluslararası fon kaynaklarından finanse edilen programları uygulayan yapılanmalar bulunmaktaydı. Söz konusu uygulamaların devamında da 08.02.2006 tarihli Resmi Gazete'de ilan edilerek yürürlüğe giren 5449 sayılı Kanun ile birlikte kalkınma ajanslarına ilişkin yasal alt yapı oluşturulmuştur. İki bölümden oluşan çalışmada öncelikle bölgesel kalkınma politikaları ve Türkiye'deki ve Avrupa'da etkin olan bölgesel kalkınma ajanslarının genel organizasyonel yapıları ile mevzuatsal altyapıları ele alınmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise ülkemizdeki kalkınma ajanslarına örnek olarak seçilen İzmir ve Mevlana Kalkınma Ajanslarıın ilişkin gerek organizasyonları gerekse uyguladıkları program ve projeler ele alınmış ve değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Kalkınma, Bölgesel kalkınma, Kalkınma ajansları, İZKA, MEVKA.