Türkiye'de kara yolu, demir yolu ve deniz yolu taşımacılığının ekonomik büyümeye etkisi: Ampirik bir uygulama

Lojistiğin faaliyet alanlarından biri olan taşımacılık, günlük yaşamın vazgeçilmez bir parçasını oluşturan, ekonomik ve sosyal yönden var olabilmeyi mümkün kılan, ülkeye değer katan bir sistemdir. Lojistik sektörünün önemi büyüme potansiyelinin oldukça yüksek olduğu Türkiye'de de giderek artmaktadır. Bu nedenle çalışmada lojistik sektörünün temelini oluşturan taşımacılık faaliyeti üzerinde durulmuş ve Türkiye'de yük taşımacılığının ekonomik büyüme üzerine etkisinin açıklanması amaçlanmıştır. Çalışma geniş bir zaman aralığının yani 40 dönemin ele alınmış olması, çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılarak tek bir mod üzerinden inceleme yerine üç farklı taşıma modunun bir arada incelenmesi yönleriyle yapılan çalışmalardan farklılık göstermekte olup literatüre sağlayacağı katkı açısından önem arz etmektedir. Yük taşımacılığının ekonomik büyüme arasındaki ilişkisi 1980-2019 dönemi yıllık veri ele alınarak çoklu regresyon analizi ile incelenmiştir. Ekonometrik analizde bağımsız değişken olarak kara yolu, demir yolu ve deniz yolu taşıma modu ile yapılan yük taşımacılık miktarı (km-ton), ekonomik büyüme bağımlı değişkeni için ise kişi başı GSYİH (milyar ABD doları) verisi kullanılmıştır. Çalışmada ilk olarak lojistik kavramının tanımı, kapsamı, lojistiğin temel ilkeleri, lojistik performans endeksi, Türkiye'de lojistik sektörünün gelişimi ve lojistikte taşıma modları ele alınmıştır. Daha sonra ekonomik büyüme kavramı, ekonomik büyüme modelleri ve dış ticaret-taşımacılık-ekonomik büyüme ilişkisi ele alınmıştır. Çalışmanın son bölümünde ise ampirik bulgulara ve sonuçlarına yer verilmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda yük taşımacılığı ile ekonomik büyüme arasında pozitif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. Yük taşımacılığında meydana gelen bir birimlik artışın ekonomik büyümeyi sırasıyla; kara yolu yük taşımacılığı için yaklaşık %23 (0.2260), demir yolu yük taşımacılığı için yaklaşık %11(0.1121), deniz yolu yük taşımacılığı için ise yaklaşık %5(0.04685) oranında arttırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Kara yolu, demir yolu ve deniz yolu ile yapılan yük taşımacılığının tamamında meydana gelen bir birimlik artışın ise ekonomik büyümeyi yaklaşık %37 (0.3712) oranında arttığı sonucuna ulaşılmıştır.