Türkiye'de reel döviz kuru oynaklığının genç işsizliğe etkisi

Bu çalışma 2005.01-2021.12 dönemi boyunca reel döviz kurunda yaşanan oynaklığın genç işsizlikle arasındaki ilişkiye odaklanmaktadır. Söz konusu dönem boyunca Türkiye'de kurda oynaklığın yaşanmasının ardından işsizlik oranlarının ekonomi açısından yüksek boyutlara ulaştığı gözlemlenmesine rağmen literatürde yapılan çalışmaların sayısı dikkate alındığında bu konuda yeterince çalışma yapılmadığı fark edilmiştir. Ele alınan dönem boyunca kurda oynaklığın tahmini için ARCH(1), GARCH(1,1), TARCH(1,1), EGARCH(1,1) modelleri kurulmuş ve bu modeller arasından çeşitli kriterlere ve koşullara göre en uygun modelin EGARCH(1,1) olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu modelden elde edilen sonuçlara göre kurda yaşanan büyük bir şokun geçici nitelikte olduğu ve yaklaşık 35 gün sonra yarılandığı gözlemlenmiştir. Döviz kurundaki oynaklık tahmin edildikten sonra genç işsizlikle kurda oynaklık arasındaki eş bütünleşme ilişkisinin varlığı Pesaran v.d. (2001) tarafından geliştirilen ARDL sınır testi kullanılarak incelenmiştir. Bu çalışmanın genel sonucunda, söz konusu dönemde reel döviz kuru oynaklığıyla genç işsizlik arasında bir eş bütünleşme ilişkisinin olmadığı görülmüştür. Değişkenler arasında uzun dönemli ilişki olmadığı belirlendikten sonra reel döviz kuru oynaklığıyla genç işsizlik arasındaki sebep-sonuç ilişkisinin varlığı araştırılmıştır. Pairwise Granger nedensellik testinin sonucuna göre reel döviz kuru oynaklığından genç işsizliğe doğru tek yönlü bir Granger nedensellik ilişkisinin olduğu bulunmuştur.