Türkiye'de Suriyeli göçmenlere yönelik politikalar: Devlet kapasitesi ve meşruiyet sorunu

Çalışmamızın amacı, Türkiye Devleti'nin Suriye Göç Politikasının toplumsal yapının ideolojik, ekonomik, güvenlik ve siyasi boyutları içinde, kapasite ve meşruiyet sorunu yaşayıp yaşamadığını belirlemek olacaktır. Bu açıdan çalışmamızın savı, Türkiye'nin Suriyeli göçmenlere yönelik izlediği politikalarda yönetim ve meşruiyet açığı ile karşılaştığıdır. Bu iki boyutlu açık, toplumsal adalet ve eşitliğin bozulduğunun ve politik kararların zayıfladığının göstergesi olarak; Devletin akut bir altyapısal iktidar eksikliğine işaret etmektedir. Dolayısıyla; gerek yasal gerekse toplumsal rıza geliştirmek konularında, eksiklikleri olduğu görülmüştür. Araştırmamızın savından yola çıkarak oluşturulan hipotezlerimiz, elde edilen verilerden oluşacak sonucu tahmin etmesine bağlı olarak, alternatif yönlü hipotez şeklinde, belirlenmiştir. Yönlü hipotezlerimiz sırasıyla şöyle ifade edilmiştir. Suriye göç politikasının demokratik bir hazırlanma süreci geçirmesi, değişim talebinin içeriden gelmesi ve haklılığına ilişkin nedenlerin olması ile Devlet Kapasitesinin derecesi arasında bir anlamlı bir ilişki vardır. Kurulan hipotezlerin kabul edilmemesi durumunda, Suriye göç politikasında meşruluk krizi'nin olduğu vurgulanacaktır. Meşruluk krizinin arkasında yatan temel sebep, politik kararların toplumsal adaleti ve eşitlik ilkesini zedelemesi nedeniyle, altyapısal bir güç olarak politik kararların zayıflaması gösterilecektir. Çalışma, Suriyeli göçmenlere yönelik politikalara Michael Mann'ın Devlet Kapasitesi kuramıyla bakarken; Chantal Mouffe'nin çatışmacı ve Jurgen Habermas'ın müzakereci demokrasi uygulamalarından hareketle de meşruiyet olgusunu, kurama eklemleyerek, katkı sağlamayı hedeflemektedir. Araştırmamızda; karma desenli bir yaklaşımla, Göç İdaresi Genel Müdürlüğü, Türk Kızılay Kurumu ve Dış İşleri Bakanlığı temsilcileriyle, yarı yapılandırılmış mülakatlar yapılmıştır. Akabinde yerleşik vatandaşlar ve Suriyeli sığınmacılar ile İstanbul ili Fatih İlçesi, Mersin İli Mezitli ilçesi ve Kilis il merkezinde anket çalışması yapılmıştır. Son tahlilde, Suriyelilere yönelik göç politikası, toplanan nitel ve nicel yaklaşıma ait verilerden yola çıkarak, Devlet kapasitesi ve meşruiyet ilişkisini Altyapısal iktidar kavramı üzerinden kurmuştur. Bu kavrama ilişkin ana çatı, Habermas ve Mouffe'nin düşünceleriyle temellendirilmiş ve Devlet kapasitesi ile meşruiyet sorununa yansımaları da Michael Mann'ın öngördüğü toplumsal yapının boyutları içinde değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Geçici Koruma, Devlet Kapasitesi, Altyapısal İktidar, Müzakereci demokrasi, Çatışmacı Demokrasi, Meşruiyet