Türkiye'de ücretli çalışanların geçici işte çalışma tercihi

Bu çalışmada, geçici istihdamın olumlu ve olumsuz yönleri açıklanarak firma ve işçilerin davranışları, toplumsal organizasyon ve üretim üzerindeki etkileri incelenmiş, yasal düzenlemelere bakarak yararı ve zararı üzerinde bir bakış açısı geliştirilmeye çalışılmıştır. Türkiye'de geçici istihdamın yapısal durumunu göstererek işgücü arzının davranışları ortaya konmaya çalışılmıştır. Çalışma, geçici istihdamın gelişimine ve gerek işgücü gerekse işverenlerin bu çalışma şeklini daha iyi ele alarak yararlı şeklide uygulanması açısından önemli görülmektedir. Çalışma, genel olarak geçici istihdamın açıklayıcı bilgileri (ne olduğu, nasıl ortaya çıktığı, işçi ve işveren bakımından uygunluğu, hukuki dayanağı vb.) ve etkilerini açıklamakta, bununla birlikte Türkiye'deki işgücünün tercihlerini oraya koymaktadır. TÜİK' in 2017 yılı hane halkı işgücü anketinden yararlanılmış, yaklaşık 379 bin ücretli çalışandan oluşan veriler analiz edilmiştir. Bulgulara göre Türkiye'de yaşayan geçici işçiler arasında cinsiyet farkının az olduğu görülmüştür. Gelişmiş bölgelerde çalışanların, az gelişmiş bölgelerde çalışanlara göre daha az geçici iş sözleşmesi yaptığı anlaşılmıştır. Eğitimsiz kişilerin eğitimlilerden, genç ve yaşlı bireylerin ise orta yaşlılardan daha fazla geçici iş sözleşmesi ile çalışmaya yatkın olduğu görülmüştür. Eğitime devam edenlerin eğitimini tamamlamış olanlardan, bekârların evlilerden daha fazla geçici iş sözleşmesi yapma eğilimlerinin olduğu belirlenmiştir. İşverenlerin ve işçilerin geçici çalışma şeklini hangi şartlarda, hangi sektörlerde, hangi maliyetle, hangi ücret seviyesinde, hangi sosyal hak ve çalışma şartlarında kullanabileceği ortaya konmuştur. Geçici çalışmanın ele alınan bir diğer yönü de, bu çalışma şeklinin sürekli çalışmaya göre üstün ve zayıf yönleri olmuştur. Her ekonomik durumda, her firmada, her işçide değişkenlik gösterebilecek olan bu etkiler göz önüne alındığında, geçici ve sürekli çalışma şeklinin göreceli olduğu ve birbirinden zayıf ya da üstün oluşunun genel bir tanıma sığmayacağı anlaşılmıştır.