Üniversite öğrencilerinde çocukluk çağı travmaları, öz yeterlilik inancı ve travma sonrası büyüme arasındaki ilişkiler

Çalışma kapsamında üniversite öğrencilerinde çocukluk çağı travmaları, öz yeterlik ve travma sonrası büyüme (TSB) arasındaki ilişkilerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bununla birlikte çocukluk çağı travmaları, öz yeterlik ve TSB'nin cinsiyet, yaş, anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi, kardeş sayısı, çalışma durumu ve geçmişte bir yakını ani şekilde kaybetme durumundan oluşan demografik özellik grupları arasında karşılaştırılması araştırmanın bir diğer amacıdır. İlişkisel tarama yöntemiyle gerçekleştirilen bu araştırmanın örneklemi İstanbul ilinde bulunan üniversitelerin lisans düzeyinde öğrenim gören 416 öğrenciden oluşmaktadır. Veri toplamak amacıyla katılımcıların sosyo-demografik özelliklerine ilişkin bilgiler "Kişisel Bilgi Formu", çocukluk çağı travmalarını ölçmek için "Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği", öz yeterlik düzeyini ölçmek için "Genel Öz Yeterlik Ölçeği" ve travma sonrası büyüme düzeylerini ölçmek için "Travma Sonrası Büyüme Envanteri" kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS 26.00 programı ile yapılmış olup, verilerin analizinde betimleyici istatistikler, Pearson korelasyon analizi, regresyon analizi, Bağımsız örneklem t-test ve ANOVA ile birlikte Post Hoc testlerinden Tukey Test kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öz yeterlik ile çocukluk çağı travmalarının tüm boyutları (duygusal istismar, fiziksel istismar, fiziksel ihmal, duygusal ihmal ve cinsel istismar) arasında düşük düzeyde ve negatif ilişkiler belirlenmiştir. Bununla birlikte travma sonrası büyümenin tüm alt boyutları (benlik algısında değişim, yaşam felsefesinde değişim ve başkalarıyla ilişkilerde değişim) ile çocukluk çağı travmalarının tüm boyutları arasında düşük düzeyde ve negatif ilişkiler görülmüştür. Diğer taraftan öz yeterlik ile travma sonrası büyümenin tüm alt boyutları arasında orta düzeyde ve pozitif ilişkiler belirlenmiştir. Yapılan regresyon analizinde çocukluk çağı travmaları ve öz yeterliğin travma sonrası büyüme faktörlerinin tümü üzerinde anlamlı etkiler yarattığı belirlenmiş; duygusal ihmal travma sonrası büyümeyi azaltırken, öz yeterliğin artırdığı görülmüştür. Diğer taraftan çocukluk çağı travmalarının öz yeterlik üzerinde anlamlı etkisi belirlenirken, bu etkinin duygusal ihmalin negatif rolünden kaynaklandığı tespit edilmiştir. Sonuçlar çocukluk çağı travmalarının olumsuz etkilerini göstererek öz yeterlilik ve travma sonrası büyümenin bu etkileri azaltmadaki rolünü vurgulamıştır.