Üniversite öğrencilerinde dijital bağımlılık ile dürtüsellik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, bireylerin dijital bağımlılık düzeyleri ile dürtüsellik düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma, ilişkisel tarama modeline dayalı olarak yürütülmüştür. Çalışma grubunu, çevrim içi anket yöntemiyle ulaşılan, 18–25 yaş aralığında yer alan 307'si kadın ve 128'i erkek olmak üzere toplam 438 genç erişkin katılımcı oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak Dijital Bağımlılık Ölçeği (DBÖ), Barratt Dürtüsellik Ölçeği (BDÖ) kullanılmıştır. Elde edilen veriler bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü ANAVO, Pearson korelasyon analizi ve Scheffe çoklu karşılaştırma testi ile değerlendirilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre, dijital bağımlılık düzeyleri ile dürtüsellik düzeyleri arasında anlamlı, doğrusal, pozitif yönlü bir ilişki bulunmuştur (r= 0,317; p<0,001). Bu sonuç, dürtüselliği yüksek bireylerin dijital bağımlılığa daha yatkın olduğunu göstermektedir. Ayrıca, dijital bağımlılığın en çok TikTok kullanıcılarında gözlendiği belirlenmiştir. Bu kullanıcılar, diğer sosyal medya platformlarını kullanan bireylere göre daha yüksek dijital bağımlılık puanları almışlardır. Bu bulgu, TikTok'un içerik ve kullanıcı etkileşim özelliklerinin, bağımlılık yapıcı etkisini vurgulamaktadır. Demografik verilerle yapılan analizlerde, cinsiyet, eğitim durumu ve sosyal medya kullanım süresi gibi değişkenlerin dijital bağımlılık ve dürtüsellik düzeyleri ile arasında istatistiksel düzeyde anlamlı ilişkiler bulgulanmıştır. Sosyal medyayı daha fazla kullanan bireylerde dürtüsellik düzeyleri artmış, özellikle 7 saat ve üzeri sosyal medya kullananlar, diğer gruplardan daha yüksek dürtüsellik puanları almışlardır. Ancak, psikolojik destek alma durumu ile dijital bağımlılık düzeyleri arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Bu bulgular ışığında, dijital bağımlılığın, yalnızca kullanım süresine değil, bireylerin dürtüsellik düzeylerine de bağlı olarak gelişebileceği söylenebilir. Dürtüsellik düzeyi yüksek bireylerin, dijital içeriklere yönelme eğilimlerinin daha fazla olduğu ve bu eğilimin dijital bağımlılıkla ilişkili olduğu görülmektedir. Araştırmanın bulguları, dijital bağımlılık konusunda bireylerin dürtüsellik ve sosyal medya kullanım alışkanlıklarının belirleyici faktörler olduğunu ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Dijital bağımlılık, dürtüsellik, sosyal medya kullanımı, TikTok, psikolojik destek