Üniversite öğrencilerinde kaslılık odaklı yeme testi (MOET) ile beslenme durumları ve antropometrik ölçümleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

Bu çalışma, Kaslılık Odaklı Yeme Testi (MOET)'nin geçerlik ve güvenirliğinin yapılması ve kaslılık odaklı beslenme bozukluğu ile öğrencilerin beslenme durumları ve antropometrik ölçümleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amacıyla planlanmıştır. Çalışma iki aşamalı olarak yürütülmüştür. İlk aşamada MOET-TR'nin geçerlik ve güvenirliği saptanmıştır. İkinci aşama ise Ocak-Mart 2020 tarihleri arasında Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi'nde lisans eğitimi görmekte olan toplam 290 erkek üniversite öğrencisi üzerinde yürütülmüştür. Bireylerin sosyodemografik özellikleri, beslenme alışkanlıkları, ergojenik beslenme destek ürünü kullanma durumları, beden memnuniyetleri ve 24 saatlik besin tüketim kayıtları anket formu aracılı ile öğrenilmiştir. Bireylerin kaslı olma isteklerini belirlemek için Kaslı Olma Dürtüsü Ölçeği (KODÖ), yeme bozukluklarını saptamak için SCOFF Yeme Bozuklukları Ölçeği (REZZY) ve Yeme Tutum Testi (YTT-40), kaslılık odaklı yeme bozukluklarını saptamak için Kaslılık Odaklı Yeme Testi (MOET-TR), fiziksel aktivite durumlarını belirlemek için Uluslararası Fiziksel Aktivite Formu (IPAQ-Kısa Form), beden memnuniyetsizliğinin değerlendirilmesi için ise STUNKARD ölçeği uygulanmıştır. Bireylerin antropometrik ölçümleri araştırmacı tarafından alınmış, Bel/kalça oranı, Bel/boy oranı, Beden Kütle İndeksi (BKİ) ve Yağsız Vücut Kütle İndeksi (FFMI) değerleri hesaplanmıştır.Yapılan analizler sonucunda MOET-TR'nin erkeklerdeki kaslılık odaklı beslenme bozukluğu semptomlarının belirlenmesinde geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu saptanmış (cronbach alfa: 0.88) ve bireylerin MOET-TR toplam puan ortalamaları 14.63±10.90 olarak bulunmuştur. Çalışma kapsamına alınan bireylerin yaş ortalaması 21.5±1.9 yıldır. Bireylerin BKİ ortalamaları 23.7±4.1 kg/m2, FFMI değerleri 19.6±2.2 kg/m2 ve vücut yağ oranları ortalamaları %16.1±6.8'dir. Diyet yapan (25.3±13.4 vs. 12.3±8.7), ergojenik beslenme destek ürün kullanan (20±12.7 vs. 14±10.1), yüksek-anormal düzeyde kas oranına sahip (18.9±13.7 vs. 13.3±9.7, 15.4±11.8) bireylerde MOET-TR puan ortalamalarının daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0.05). Ayrıca bu bireylerin kas oranlarından memnun olmadıkları ve yeme bozukluğu riskinin yaygın olduğu görülmüştür (p<0.05). Sonuç olarak, erkeklerdeki daha kaslı olma isteğinin beslenme alışkanlıkları ve beden memnuniyeti üzerindeki olumsuz etkisi nedeniyle kaslılık odaklı beslenme bozukluğu gelişimine sebep olabileceği belirlenmiştir. Bu çalışma yalnızca erkekler üzerinde yürütülmüş olup kadınlar üzerine de benzer çalışmalar yapılması önerilmektedir.