Üniversite öğrencilerinin kulaklıkla müzik dinleme alışkanlıklarının işitme eşikleri üzerine etkisi: Başkent Üniversitesi örneği

Son zamanlarda MP3 çalar, İPod ve cep telefonları gibi taşınabilir dijital müzik çalarların gördüğü ilgi artmıştır. Bu nedenle, ses seviyesine maruz kalma oranında artış gözlenmiştir. Buna bağlı olarak, milyonlarca ergen ve genç sürekli işitme kaybı riski ile karşı karşıya kalmıştır. Kişisel müzik çalar aletlerinin getirdiği kalıcı işitme kaybı riski üzerine yayınlar giderek çoğalmakla birlikte halen önlem ve bilgilendirme konusunda eksiklik mevcuttur. Çalışmamızda kişisel kulaklıklar ile doğal olmayan bir şekilde doğrudan kulağa ulaşan yüksek şiddette sese bağlı işitme organı hasarı sorgulanmıştır.Çalışma, Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Kulak Burun Boğaz Anabilim Dalı Odyoloji Konuşma ve Ses Bozuklukları Bölümü tarafından yürütülmüştür (Proje no: KA10/155). Çalışmada Başkent Üniversitesi'nde okuyan 215 öğrenciye müzik dinleme alışkanlıkları ile ilgili bir anket uygulaması yapılmıştır. Araştırmada, öğrencilerin % 85'i müzik dinlemek için kulaklıklı bir cihaz kullandığını belirtmişlerdir. Müzik dinlerken kulaklıklı bir cihaz kullanan öğrencilerin değişik zaman dilimlerinde müzik dinlediği tespit edilmiştir. Öğrencilerin % 77'si şehir içi ve dışı yolculuk sırasında kulaklıkla müzik dinlemektedir. Çalışırken kulaklıkla müzik dinleme oranı ise %33'dür. Öğrencilerin kulaklıkla müzik dinleme saatleri ve günleri incelendiğinde, haftanın her günü en az 2-3 saat kulaklıkla müzik dinledikleri tespit edilmiştir. Çalışmaya katılan ve kulaklıkla müzik dinleyen öğrencilerin çoğu, müziği orta ya da yüksek seviyede dinlemektedir. Müzik dinleme alışkanlığı, kız ve erkek öğrenciler arasında farklılık göstermezken, kız öğrencilerin çalışmaya daha fazla katıldığı görülmüştür ( 109 kız, 74 erkek). Kulaklıkla müzik dinleyen öğrencilerin % 76'sı kulak içi kulaklık türünü kullanmaktadır. Erkeklerde bu oran % 86'ya kadar çıkarken bayanlarda % 62'dir. Kişilerin cinsiyetleri ile kulaklık tercihleri arasında ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kız öğrencilerin kulak kanal içi kulaklık türünü diğer kulaklık türlerine göre daha fazla kullandığı saptanmıştır (p değeri = 0.0001).Kulaklıkla müzik dinleyen öğrenciler bazı problemlerle karşılaşmaktadırlar. En çok karşılaşılan problemler; çınlama, baş ağrısı ve kulakta tıkanıklık hissidir. Ankete katılan 44 öğrenci çınlamadan şikayetçi iken, 40 öğrenci baş ağrısı ve 32 öğrenci kulakta tıkanıklık hissinden şikayetçi olmuşlardır. 80 öğrenci hiçbir şikayetinin olmadığını belirtmiştir.Kulaklıkla müzik dinleyen ve odyolojik ölçümleri yapılan öğrencilerin, yüksek frekanslarında belirli oranda işitme eşiği desibel değerlerinde düşüş olduğu fark edilmiştir. Çalışmaya katılan öğrencilerin, kümülatif sese maruz kalma süresi göz önüne alındığında, sadece sağ kulakta 14 ve 16 kHz'lerde işitme eşiklerinde istatistiksel olarak anlamlı düşüş gözlenmiştir (sırasıyla p = 0.081 ve p = 0.025).Yüksek ses seviyeli müziğe maruz kalma, giderek artan işitme kaybına yol açabilir. Gençlerde, müzik dinleme davranışlarını ve bu tür davranışların sağlık açısından sonuçlarını belirlemek için boylamsal çalışmalar yürütülmelidir. Bu konuda ileriye dönük daha fazla olgu serileri ile çalışmaya ihtiyaç vardır.